Aanleiding is een incident met een raket die woensdag richting Turkije vloog en werd onderschept. Het is nog onduidelijk of de raket daadwerkelijk op Turks grondgebied was gericht. Toch zorgt het voor zorgen binnen de NAVO, omdat Turkije lid is van het bondgenootschap. Volgens NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte is er momenteel geen sprake van een situatie waarin artikel 5 is ingeroepen. Dat artikel bepaalt dat een aanval op één NAVO-lid wordt beschouwd als een aanval op alle bondgenoten.

Hoewel artikel 5 niet aan de orde is, benadrukt Berendsen dat Nederland zich voorbereidt op verschillende mogelijke ontwikkelingen. Volgens hem is de situatie in de regio nog onvoorspelbaar. “Op dit moment weten wij niet hoe dit conflict gaat lopen. En we hopen zo snel mogelijk op een uitkomst, stabiliteit in de regio, et cetera. Maar wij zullen overal rekening mee moeten houden. En ik denk dat mensen thuis ook van dit kabinet mogen verwachten dat we ons in ieder geval voorbereiden op alle scenario’s.”

De minister zegt dat de Nederlandse regering daarom nauw contact houdt met bondgenoten binnen de NAVO en met partners in Europa.

Volgens Berendsen heeft Turkije na het raketincident een duidelijke boodschap aan Iran afgegeven. De minister sprak vrijdag met zijn Turkse ambtsgenoot Hakan Fidan over de situatie. “Zij hebben een hele duidelijke waarschuwing afgegeven aan Iran. ‘We accepteren dit als een misverstand, maar doe dit niet nog een keer, anders zijn wij genoodzaakt om te reageren’. En dat zie je precies op dit moment op alle plekken in de regio.”

Volgens Berendsen heeft Turkije niet direct gedreigd met het inroepen van NAVO-artikel 5. Wel maakte Ankara duidelijk dat een herhaling van het incident gevolgen kan hebben. “Nee, de Turken hebben gedreigd met: ‘als jullie dit nog een keer doen, dan slaan we terug’.”

Omdat Turkije lid is van de NAVO kan een aanval op het land in theorie gevolgen hebben voor alle bondgenoten. Dat betekent dat ook Nederland betrokken kan raken bij een mogelijke escalatie. Berendsen benadrukt dat het kabinet hoopt dat zo’n scenario niet werkelijkheid wordt. Tegelijkertijd stelt hij dat Nederland verplichtingen heeft binnen het bondgenootschap. “Laten we alsjeblieft hopen dat dit niet gebeurt. Maar Nederland staat altijd gereed om te voldoen aan de opdrachten die wij binnen NAVO-verband zullen hebben.”