De doorbraak kwam maandagavond na maanden van discussie in het Europees Parlement. De nieuwe regels zijn bedoeld om een probleem aan te pakken waar EU-landen al jaren tegenaan lopen. Veel afgewezen asielzoekers vertrekken namelijk niet uit Europa.

Nieuwe regels voor terugkeer
Het voorstel van Brussel bevat verschillende maatregelen. Zo worden de gevolgen voor mensen die niet meewerken aan hun terugkeer strenger. Ook moeten de nieuwe regels voorkomen dat migranten tijdens procedures verdwijnen.

Daarnaast maakt de wet het mogelijk om detentie en inreisverboden te verlengen. Gedwongen terugkeerprocedures worden eveneens verder aangescherpt. Een ander belangrijk element zijn terugkeerhubs buiten de Europese Unie.

In zulke centra zouden afgewezen asielzoekers tijdelijk kunnen worden opgevangen voordat zij terugkeren naar hun land van herkomst. Volgens voorstanders kan dat het uitzettingsproces versnellen.

VVD onder druk van rechts
De onderhandelingen in het Europees Parlement worden geleid door VVD-Europarlementariër Malik Azmani. Hij probeerde de afgelopen maanden een compromis te bereiken met christendemocraten, sociaaldemocraten en liberale partijen.

Dat overleg liep echter vast omdat linkse partijen tegen verschillende maatregelen zijn. Zij verzetten zich onder meer tegen terugkeerhubs en strengere sancties. Uiteindelijk besloten christendemocraten een alternatief akkoord te sluiten met steun van rechts-conservatieve fracties. Daardoor werd Azmani politiek ingehaald door een rechtse meerderheid.

‘Ik heb mijn best gedaan om een meerderheid te halen op basis van het politieke midden. Met strenge maatregelen, maar waarbij ook oog is voor fundamentele rechten’, reageerde Azmani aldus De Telegraaf.

Kritiek en steun voor harde aanpak
Vanuit rechtse partijen klinkt kritiek op de rol van de VVD. PVV-Europarlementariër Marieke Ehlers zegt dat Azmani te voorzichtig was. Volgens haar is hij ‘volledig linksaf geslagen’.

Zij vindt dat het voorstel van de VVD onnodig veel procedures creëert. ‘Dat betekent jaren procederen, wat nergens voor nodig is, want iemand kan ook gewoon vrijwillig terugkeren’, zegt Ehlers. ‘Azmani’s voorstellen zijn slapper dan het originele plan van de Europese Commissie en voegen extra bureaucratie toe.’

BBB-Europarlementariër Sander Smit noemt de doorbraak juist een belangrijke stap. ‘BBB heeft met politieke medestanders geëist dat de Europese Commissie werk moest maken van uitzetcentra buiten de Europese grenzen alsmede van de verplaatsing van asielprocedures én -opvang naar veilige niet-EU-landen. Eindelijk ligt er nu, na tegenwerking, een resultaat voor krachtig terugkeerbeleid. Want zonder effectieve terugkeer bestaat er geen geloofwaardig migratiebeleid!’

Volgens Smit zorgt een centrumrechtse samenwerking ervoor dat de regels stevig blijven. ‘De - door BBB bepleite - brede centrumrechtse samenwerking tussen EVP, ECR en de Patriotten zorgt er vandaag echter voor dat deze onmisbare EU-uitzetwet door de parlementscommissie niet afgezwakt wordt.’