Voormalig NRC-hoofdredacteur geschorst om verzonnen AI-citaten
Voormalig NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch is, naar eigen zeggen, tijdelijk geschorst door uitgever Mediahuis. Aanleiding is zijn gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) bij het schrijven van nieuwsbrieven. Daarin stonden citaten die niet echt bleken te zijn, maar door AI waren verzonnen.
De Belgische journalist bevestigt dat zelf in een blog, nadat NRC hierover had bericht. Vandermeersch erkent dat hij verschillende taalmodellen gebruikte en daar veel mee experimenteerde. Volgens hem is hij daarbij in een bekende val van AI gestapt, namelijk het overnemen van onjuiste informatie uit samenvattingen. 'Daar ben ook ik, zelfs met al die jaren van ervaring en kennis die ik op de teller heb, in de val getrapt van hallucinaties. Ik vatte rapporten samen met een AI-tool en begon daarop te werken, in het vertrouwen dat de samenvattingen correct waren.'
Woorden in de mond gelegd
Volgens Vandermeersch ging het mis bij het verwerken van uitspraken van anderen. Hij zegt dat hij mensen ten onrechte uitspraken heeft toegeschreven. Die had hij volgens zijn eigen uitleg als parafrases moeten brengen, en niet als letterlijke citaten.
In zijn blog schrijft hij: 'In een aantal gevallen ging het om mijn interpretatie van hun woorden. Dat was niet enkel onzorgvuldig, het was fout.' Vandermeersch werkt bij Mediahuis als fellow Journalism & Society. Juist daarom noemt hij de kwestie extra pijnlijk. Naar eigen zeggen heeft hij collega’s lange tijd gewezen op de risico’s van kunstmatige intelligentie in de journalistiek.
Waarschuwer maakt zelf fout
Volgens Vandermeersch is het wrang dat hij zelf in de fout ging, terwijl hij anderen juist waarschuwde. Hij stelt dat hij de inhoud beter had moeten controleren. Daarbij wijst hij op het belang van menselijke controle, iets waarvoor hij zelf al langer pleit.
'Natuurlijk had ik die zaken moeten controleren. De broodnodige human oversight, waarvoor ikzelf voortdurend pleit, schoot tekort.' Daarmee legt hij de nadruk op een basisregel in de journalistiek: wat je publiceert, moet je zelf controleren.
Ook zegt Vandermeersch dat hij opener had moeten zijn over zijn gebruik van AI. Volgens hem had hij sneller moeten ingrijpen toen bleek dat een aantal citaten niet klopte. In plaats daarvan kwam de correctie van buitenaf. 'Toen ik wist dat een aantal citaten niet correct was, had ik die gelijk moeten rechtzetten. Nu deed NRC dat in mijn plaats.'
