Dittrich benadrukt dat zijn partij haar standpunt nooit heeft verborgen. ‘Maar het mooie is dat ik al maanden geleden bekend heb gemaakt dat wij strafbaarstelling van illegaliteit niet zien zitten en dat wij de wetten niet goed in elkaar vinden zitten. Dus men wist dit al voordat premier Jetten in de Tweede Kamer een regeringverklaring moest gaan afleggen. Dus men wist dat dit geen verrassing was.’ Volgens hem kan er dus geen sprake zijn van onverwachte tegenstand.

Daarnaast wijst hij op eerdere afspraken tussen de partijen. ‘Het laatste wat ik daarover wil zeggen, is dat er over onderhandeld is. En dat de VVD, bij monde van mevrouw Yesilgöz, akkoord is gegaan met het feit dat D66 in de Eerste Kamer tegen de wetten zou stemmen.’ Daarmee legt hij de verantwoordelijkheid deels bij de VVD zelf.

Verschil tussen kabinet en senaat
Tijdens het interview komt ook het verschil binnen D66 naar voren. De interviewer vraagt waarom premier Rob Jetten een andere inschatting maakte dan de senaatsfractie. Dittrich legt uit dat de rollen anders zijn volgens hem. ‘Omdat hij de premier is, niet alleen van D66, maar ook van een coalitiekabinet. We hebben een andere taak als senatoren. Wij kijken naar de kwaliteit van wetsvoorstellen. In onze ogen was die kwaliteit niet goed genoeg. En daarom waren we tegen.’

Na het mislukken van de wet sprak Yeşilgöz zich desondanks uit op X. ‘Zeer teleurstellende uitslag. Dit moet alsnog geregeld worden. Nederlanders hebben recht op beleid dat ervoor zorgt dat minder mensen ons land in komen. Ik ben vastberaden om dat alsnog voor elkaar te krijgen. En ik reken erop dat alle partijen doen wat nodig is.’

Tegelijk wees zij op een voorstel dat wel werd aangenomen. ‘Gelukkig is het wetsvoorstel tweestatusstelsel wel aangenomen. Nu kunnen we bijvoorbeeld beperken welke mensen kunnen nareizen. Daarvoor stellen we eisen aan hun inkomen, huisvesting en voeren een wachttijd in. Belangrijke stappen. Maar we zijn er nog niet, dus we gaan door.’

De asielnoodmaatregelenwet haalde geen meerderheid in de senaat. 38 van de 75 senatoren stemden tegen. Daarbij werd naast D66 ook een moeilijkheid opgeworpen door de PVV die tegen de novelle stemde die moest regelen dat hulp aan illegalen niet strafbaar wordt, terwijl illegaliteit zelf wel strafbaar blijft. Dat was een vereiste voor het CDA en de SGP om voor de asielnoodmaatregelenwet te stemmen.