Zweedse regering schrapt term ‘islamofobie’ en zet in op verandering in EU en VN
De Zweedse regering wil stoppen met het gebruik van de term ‘islamofobie’ en benadrukt dat kritiek op de islam als religie mogelijk moet blijven. Tegelijk zet zij zich in om ook binnen de EU en de VN deze term te vervangen. Dat zei minister van Buitenlandse Zaken Maria Malmer Stenergard tijdens een debat in het parlement. Volgens haar zorgt het huidige begrip voor verwarring en belemmert het een helder debat.
De regering kiest voortaan voor de term ‘antimoslimracisme’. Daarmee wil men volgens de minister duidelijk onderscheid maken tussen discriminatie en kritiek op religie. In het debat zei zij: ‘De term islamofobie is namelijk problematisch’.
De verandering is niet nieuw. In december 2024 werd al een actieplan tegen racisme en haatmisdrijven aangenomen waarin de term ter discussie werd gesteld. Toch werd ‘islamofobie’ nog gebruikt in een officieel overheidsprogramma. De koerswijziging is dus relatief recent.
Kritiek op betekenis van het begrip
Volgens de minister geeft het woord ‘islamofobie’ een verkeerd beeld. Zij stelt dat het begrip te veel wijst op persoonlijke angst. ‘Het woord fobie doet denken aan individuele irrationele angsten’. Daarmee zou het begrip afleiden van daadwerkelijke discriminatie en racisme.
Daarnaast kan de term volgens haar leiden tot verwarring met religiekritiek. Dat maakt het volgens de regering lastiger om een duidelijk onderscheid te maken. Daarom wil men overstappen op een andere benaming die volgens hen preciezer is.
De discussie werd opnieuw aangezwengeld na vragen van de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Richard Jomshof. Hij bekritiseerde het gebruik van de term in verband met een VN-campagne. Het ging om de ‘Internationale Dag tegen islamofobie’. Dat leidde tot een bredere discussie in het parlement.
Ook inzet op verandering binnen EU en VN
De Zweedse regering wil de wijziging niet alleen in eigen land doorvoeren. Volgens de minister wordt actief gewerkt aan aanpassing van de terminologie binnen de EU en de VN. Daarmee wil Zweden de nieuwe lijn ook internationaal doorzetten.
De minister gaf aan dat samenwerking binnen de EU hierbij een belangrijke stap is. Zij zei: ‘Het is voor ons het eenvoudigst om dit te doen als we eerst de EU achter een aangepaste terminologie krijgen’. Volgens haar wordt er daarom ingezet op gezamenlijke afspraken binnen Europa.
Het doel is om de term ‘islamofobie’ te vervangen door begrippen als ‘antimoslimracisme’ of ‘haat tegen moslims’. De volgende bespreking hierover staat gepland op 18 en 19 mei in Brussel.
