De beslissing heeft directe gevolgen voor de afzet van biologische melk. Leverancierscoöperatie Eko Holland moet op korte termijn een nieuwe bestemming vinden voor ongeveer 5 miljoen kilo melk. Dat is de helft van wat Plus jaarlijks afnam.

Overschot in moeilijke markt
Voorzitter René Cruijsen spreekt van een tegenvaller. “Daarvoor moeten we een nieuwe bestemming vinden”, zegt hij. Dat gebeurt op een lastig moment. In het voorjaar ligt de melkaanvoer hoger. Tegelijk is de markt zwak. Op de spotmarkt ligt de prijs rond de 8 cent per kilo. Dat is volgens Cruijsen geen reëel alternatief.

De stap van Plus laat zien hoe kwetsbaar de afzet van biologische melk kan zijn. Jarenlang leek er juist groei in de markt te zitten. Supermarkten wilden verduurzamen en boeren schakelden over.

Van ambitie naar realiteit
Vijf jaar geleden koos Plus voor een groene koers. Alle huismerkmelk en karnemelk werd biologisch. Later volgden andere zuivelproducten. De sector reageerde enthousiast. De prijs voor klanten bleef gelijk en boeren kregen hun vergoeding. Plus nam zelf genoegen met een lagere marge.

De ambitie was duidelijk. Biologisch moest de nieuwe standaard worden. Maar die verwachting is niet uitgekomen. Een woordvoerder van Plus zegt daarover: “Helaas zien we dat onze stap geen navolging heeft gekregen: marktpartijen zijn ons niet gevolgd en klanten willen in deze economische tijd de keuze voor een voordeligere optie.”

Daarmee keert de keten terug naar een meer traditionele aanpak. Duurzaamheid blijft een factor, maar niet langer de enige norm.

Koerswijziging na financiële druk
De aanpassing komt niet uit de lucht vallen. Eind vorig jaar gaf topman Aart van Haren al aan dat duurzaamheid minder onderscheidend is geworden. Tegelijk kampte Plus met financiële tegenvallers na de fusie met Coop. Ook kreeg de keten kritiek van de Autoriteit Consument en Markt op niet onderbouwde duurzaamheidsclaims.

Die combinatie zorgt voor een scherpere focus op prijs en concurrentie. Consumenten blijken in de praktijk vaak te kiezen voor goedkopere producten. Dat zet druk op duurdere, duurzame varianten.

Boer draagt het risico
In de sector klinkt frustratie. De vraag naar biologische zuivel groeit niet meer vanzelf. Volgens Cruijsen is de afzet in Nederlandse supermarkten momenteel stabiel, maar niet sterk genoeg om schommelingen op te vangen.

Dat betekent dat het risico deels bij de producent ligt. Boeren die hebben geïnvesteerd in biologische productie zijn afhankelijk van afzetkanalen. Vallen die weg, dan ontstaat snel een overschot.

Plus benadrukt dat biologisch niet verdwijnt. Dit jaar worden 400 nieuwe biologische producten toegevoegd aan het assortiment. Ook in zuivel blijft er ruimte voor biologische varianten. Maar die positie is niet langer vanzelfsprekend.