De overheid erkent het probleem inmiddels zelf. Onderzoek van het ministerie van Volkshuisvesting, woningcorporaties en de Woonbond concludeerde dat het einde van de salderingsregeling in de meeste gevallen financieel nadelig uitpakt voor huurders met zonnepanelen. 

Het gaat om een grote groep. Woningcorporaties hebben de afgelopen jaren op ongeveer een half miljoen huurwoningen zonnepanelen geplaatst. Daar komen volgens cijfers uit de sector nog tienduizenden woningen van particuliere verhuurders bij.

Huurder betaalt voor panelen
Bij veel corporaties kregen huurders zonnepanelen aangeboden tegen een maandelijkse vergoeding. Gemiddeld gaat het volgens de Woonbond om ongeveer 3,50 euro per paneel per maand. Dankzij salderen kon die rekening tot nu toe meestal worden terugverdiend met de opgewekte stroom. 

Vanaf 1 januari verandert dat systeem. Huishoudens mogen stroom die zij aan het net leveren dan niet langer wegstrepen tegen elektriciteit die zij op een ander moment afnemen. Voor teruggeleverde stroom blijft wel een vergoeding bestaan, terwijl direct zelf gebruikte zonnestroom voordeel blijft opleveren.

Voor huurders zit daar een probleem. Zij hebben de zonnepanelen meestal niet zelf gekocht en betalen vaak een vast bedrag aan de verhuurder. Die vergoeding loopt door, terwijl de financiële opbrengst van de panelen afneemt.

Uit eerder onderzoek van de Woonbond bleek dat zonnepanelen na het verdwijnen van salderen gemiddeld verliesgevend worden wanneer een huurder meer dan ongeveer 2 euro per paneel per maand betaalt. Van de ondervraagde huurders die wisten hoeveel zij betaalden, zat 85 procent op of boven dat bedrag. 

Panelen verwijderen is niet zomaar mogelijk
Een huurder kan bovendien niet zonder meer besluiten de zonnepanelen van het dak te halen. „Huurders kunnen hun zonnepanelen in de regel niet eenzijdig laten verwijderen; dat kan alleen in overleg met de corporatie die eigenaar is van de panelen”, zegt Aedes-woordvoerder Ernst Koelman bij AD.

Ook simpelweg de panelen uitschakelen lost weinig op. De vaste kosten verdwijnen daarmee niet automatisch. Bovendien adviseert de Woonbond huurders juist om zoveel mogelijk elektriciteit te gebruiken op het moment dat de zon schijnt. Dan wordt de stroom rechtstreeks in huis gebruikt en blijft het financiële voordeel groter. 

Honderden miljoenen gezocht
De Woonbond wil daarom dat de kosten voor huurders fors omlaag gaan. Volgens de belangenorganisatie zouden de servicekosten richting 2 euro per paneel per maand moeten dalen. 

„De servicekosten zouden moeten zakken tot 2 euro per paneel per maand; dat is ongeveer het kantelpunt. Daar is 400 tot 500 miljoen euro voor nodig”, zegt Mathijs ten Broeke van de Woonbond tegenover AD.

De organisatie dringt al langere tijd aan op financiële steun voor woningcorporaties. Ook deze week werd het kabinet opnieuw opgeroepen om geld beschikbaar te stellen. Volgens de Woonbond dreigt anders niet alleen een hogere rekening voor bestaande huurders, maar komt ook de verdere verduurzaming van sociale huurwoningen onder druk te staan.

Vertrouwen in verduurzaming onder druk
Dat laatste probleem is inmiddels zichtbaar. Corporaties waarschuwen al langer dat het einde van de salderingsregeling nieuwe zonnepanelen op huurwoningen minder aantrekkelijk maakt. 

Volgens de Woonbond heeft de discussie bovendien gevolgen voor het vertrouwen van huurders in andere verduurzamingsplannen. Ten Broeke: „Het verhaal dat we deze verduurzamingsmaatregel willen nemen waardoor u iets meer gaat betalen, maar er wel voordeel van heeft, slaat niet meer aan.”

Aedes ziet volgens Koelman een vergelijkbaar probleem bij warmtenetten. „Huurders ervaren onzekerheid over de warmtetarieven, waardoor zij veel terughoudender zijn over een aansluiting op een warmtenet.”

Daarmee krijgt de afschaffing van het salderen een onverwacht neveneffect. Een maatregel die zonnepanelen zonder subsidie rendabeler moest maken, heeft jarenlang geholpen om honderdduizenden huurwoningen van panelen te voorzien. Vanaf 2027 dreigt juist een deel van die huurders te moeten betalen voor dezelfde installatie die hun energierekening oorspronkelijk moest verlagen.