De uitspraak van dinsdag kan van belang zijn voor de discussie over het terugsturen van asielzoekers binnen Europa. Nederlandse rechters oordeelden eerder dat overdracht aan Italië niet verantwoord was. Zij wezen daarbij op tekortkomingen in de Italiaanse opvang en het risico dat de grondrechten van asielzoekers zouden worden geschonden.

De rechtbank in Haarlem komt in deze twee zaken tot een andere conclusie. Volgens de rechter hebben de betrokken asielzoekers onvoldoende aangetoond dat hun grondrechten bij terugkeer naar Italië in gevaar komen. Daarmee staat volgens de rechtbank in deze zaken geen bewezen schending van grondrechten aan overdracht in de weg.

Binnen de Europese Unie gelden afspraken over welk land verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielaanvraag. Deze regels zijn vastgelegd in het zogenoemde Dublinstelsel, dat sinds 2003 bestaat.

Het uitgangspunt is dat asielzoekers hun aanvraag in beginsel moeten laten behandelen door het land dat volgens deze regels verantwoordelijk is. Vaak is dat het land waar zij de Europese Unie als eerste binnenkwamen.

Italië speelt daarbij een belangrijke rol. Via de Middellandse Zee bereiken veel migranten het Italiaanse eiland Lampedusa. Een deel reist vervolgens verder naar andere Europese landen, waaronder Nederland.

Het terugsturen van asielzoekers naar Italië kwam in 2022 echter stil te liggen. De Italiaanse regering liet weten voorlopig geen asielzoekers uit andere Europese landen over te nemen. Als reden werden de grote problemen met de opvangcapaciteit genoemd. Ook rechterlijke uitspraken bemoeilijkten de overdrachten.