Kabinet schrapt vrijheidsbijdrage en schuift box 3 door, maar haalt 3,1 miljard uit pot voor gedupeerde spaarders
Op de valreep heeft het kabinet-Jetten zijn Belastingplan voor volgend jaar flink aangepast. De omstreden vrijheidsbijdrage van het CDA verdwijnt, de accijns op benzine en diesel gaat niet omhoog en de nieuwe belasting op vermogen in box 3 komt een jaar later. Volgens premier Rob Jetten levert dat 1,5 miljard euro extra koopkracht op ten opzichte van Prinsjesdag. Maar een deel van het geld komt uit een opvallende hoek: een pot die bedoeld was voor spaarders die jarenlang te veel belasting betaalden, meldt de NOS.
Na een extra ministerraad op dinsdag stuurde het minderheidskabinet het aangepaste plan naar de Tweede Kamer. De belangrijkste wijziging is het schrappen van de vrijheidsbijdrage, een plan van het CDA voor een extra belasting op arbeid om de hogere defensie-uitgaven te betalen. Het ging om 347 miljoen euro. De oppositie vond dat die belasting te zwaar zou drukken op gewone, hardwerkende mensen. Voor volgend jaar is ze van tafel.
Er komen meer tegemoetkomingen. De accijns op brandstof gaat niet omhoog, wat automobilisten scheelt. De hogere btw op bloemen en planten, waar BBB fel tegen was, gaat niet door. En de aftrek van specifieke zorgkosten blijft bestaan, al wordt die gerichter. Dat was een wens van ChristenUnie en 50PLUS.
De nieuwe box 3-belasting op vermogen schuift een jaar op, van 2028 naar 2029. Dat gebeurt na stevige kritiek van de Raad van State. Het kabinet houdt 2028 nog open “als dat haalbaar is”. Voor spaarders en beleggers betekent het dat ze nog langer moeten wachten op een stelsel dat belast wat ze werkelijk verdienen, en niet een fictief rendement.
Het opvallendste deel zit in de dekking. Het kabinet haalt onder meer 3,1 miljard euro uit een pot die klaarstond om vermogenden te compenseren die de afgelopen jaren te veel belasting betaalden in box 3. Na uitspraken van de Hoge Raad moest de overheid die mensen geld teruggeven. Wat het gebruik van dat geld nu betekent voor de compensatie van individuele gedupeerden, is nog niet duidelijk.
Het patroon is bekend. Pas toen een meerderheid buiten bereik dreigde te raken, schrapte het kabinet de extra belasting op arbeid. En een deel van de rekening wordt betaald met geld dat gereserveerd stond voor burgers die jarenlang te veel aan de fiscus betaalden.
Wie steunt het plan?
De eerste reacties waren verdeeld. ChristenUnie-leider Mirjam Bikker is “zeker positief”. 50PLUS is “redelijk tevreden”, maar waarschuwt: “De Eerste Kamer is een groot risico.” Volgens de NOS stemt ook de Groep Markuszower voor. Daarmee heeft het plan in de Tweede Kamer een meerderheid. Markuszower noemt tegenstemmen “inmiddels kinderachtig”.
JA21, BBB en SGP steunen het plan in deze vorm niet. Zij willen ook afspraken over asiel, stikstof, abortus en draagmoederschap, maar daar wil het kabinet niet over praten in het kader van het Belastingplan. JA21-leider Joost Eerdmans blijft optimistisch: “Volgens mij is daar zeker weten een deal over mogelijk.” Ook PRO en Volt doen niet mee. PRO-leider Jesse Klaver noemt de route van het kabinet “een onverantwoordelijk risico”.
