Het rapport gaat over vrijwel alles waar boeren de afgelopen jaren mee te maken kregen: stikstof, mest, natuur, water en dierenwelzijn. Steeds weer veranderden de regels. Boeren wisten niet waar ze aan toe waren en stelden investeringen uit. Ook verduurzamingsplannen liepen vast, juist de plannen die de overheid zelf wilde.

“Boeren hebben geleden onder het handelen van de overheid en de onzekerheid over de toekomst”, zegt Van Zutphen tegen de NOS. Volgens hem kunnen ze alleen verder “als de overheid erkent wat er mis is gegaan en welke gevolgen dat heeft gehad”. De ombudsman sprak voor het rapport met 32 boeren uit het hele land. Hij benadrukt dat hun verhalen niet zijn geverifieerd. Maar het beeld dat ze schetsen, is eenduidig.

Een opvallend punt gaat over het moment van grote besluiten. Volgens boeren werden die vaak op vrijdag of vlak voor een vakantie bekendgemaakt. Ambtenaren waren dan lastig bereikbaar om vragen te beantwoorden. Sommige boeren vermoeden dat dit bewust gebeurde, zodat de woede eerst kon wegebben. Of dat zo is, heeft de ombudsman niet onderzocht. Het is een vermoeden van de boeren zelf, maar wel een veelzeggend teken van hoe diep het wantrouwen zit.

Volgens Van Zutphen is “het boerenverstand” de afgelopen jaren te vaak genegeerd. De praktijkkennis van mensen die elke dag op het land staan, telde te weinig mee in Den Haag.