Ook het aantal asielzoekers dat in Nederland aan het werk gaat, groeit snel. Werkgevers maken steeds vaker gebruik van deze groep, mede door veranderde regelgeving.

Nederland kampt al jaren met een krappe arbeidsmarkt. Bedrijven die personeel van buiten de EU willen aannemen, moeten hiervoor een werkvergunning krijgen van het UWV. Het aantal verleende vergunningen stijgt al sinds 2019 en blijft dat ook in 2024 doen.

De vergunningen worden verstrekt aan werknemers en werkstudenten uit andere werelddelen en Europese landen buiten de EU, zoals het Verenigd Koninkrijk.

Werkloosheid in Nederland is al geruime tijd laag, waardoor werkgevers moeilijk aan personeel komen. Ook de verwachte economische groei voor de komende jaren zorgt voor een blijvende vraag naar extra arbeidskrachten.

Asielzoekers steeds vaker aan het werk
Niet alleen het aantal reguliere arbeidsmigranten neemt toe, ook asielzoekers vinden steeds vaker een baan. In 2024 verleende het UWV 9.281 werkvergunningen aan asielzoekers, ruim vier keer zoveel als het jaar ervoor.

De sterke stijging is grotendeels te verklaren door nieuwe wetgeving. Voorheen mochten asielzoekers slechts 24 weken per jaar werken, wat werkgevers afschrikte. Eind 2023 schrapte de rechter deze beperking, waardoor de arbeidsmarkt plotseling een nieuwe groep potentiële werknemers kreeg.

Met name uitzendbureaus, horecabedrijven, schoonmaakbedrijven en landbouwsectoren maken gebruik van asielzoekers als arbeidskrachten. Dit betreft mensen van wie de asielprocedure nog loopt. Of zij definitief in Nederland mogen blijven, is vaak nog onduidelijk.

Ondanks deze onzekerheid lijkt dit werkgevers niet af te schrikken. Naast de versoepelde regels spelen structurele personeelstekorten een belangrijke rol. Bovendien werken het UWV, het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) actief samen om asielzoekers duurzaam aan het werk te helpen.

Vergrijzing drijft vraag naar arbeidsmigranten verder op
Werkgeversvereniging AWVN begrijpt de stijging van arbeidsmigratie. Volgens hen blijft het moeilijk om voldoende personeel te vinden.

“De Nederlandse arbeidsreserve is heel klein,” aldus een woordvoerder tegenover NU.nl. Daarnaast speelt de vergrijzing een grote rol. De komende jaren zal de behoefte aan zorgpersoneel groeien, terwijl het aantal mensen dat in de zorg werkt juist afneemt. Dit versterkt de druk op de arbeidsmarkt.

Voor bepaalde hooggekwalificeerde banen is er bovendien in Nederland onvoldoende gespecialiseerd personeel. Veel expats worden geworven voor functies die moeilijk vervulbaar zijn met binnenlandse krachten.

Kabinet wil strenger beleid, maar werkgevers zitten met tekorten
Ondanks de stijgende instroom van buitenlandse werknemers, wil het kabinet de komst van arbeidsmigranten beperken. Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Karien van Gennip gaf eerder al aan dat de regering minder afhankelijk wil worden van buitenlandse krachten.

Toch lijkt de realiteit weerbarstig. Veel sectoren kampen nog steeds met structureel personeelsgebrek. Werkgevers wijzen erop dat de economie groei nodig heeft en dat sommige sectoren simpelweg niet zonder buitenlandse arbeidskrachten kunnen.

Het kabinet zal de komende jaren moeten balanceren tussen migratiebeperking en economische noodzaak. De vraag blijft hoe de overheid een oplossing vindt voor de krappe arbeidsmarkt, zonder afhankelijk te blijven van een steeds groter wordende instroom van arbeidsmigranten.