Tussen oktober 2023 en mei 2025 verdwenen tientallen ladingen hulpgoederen onderweg naar Gaza. De goederen – rijst, meel, medicijnen – werden betaald door de VS en moesten de nood in de Gazastrook verlichten. Maar uit een interne analyse van USAID blijkt dat in de meeste gevallen niet duidelijk is wie de vracht heeft gestolen, meldt het persbureau Reuters.

Van de 156 onderzochte incidenten zijn er 63 toegeschreven aan “onbekende daders”. In 35 gevallen waren er gewapende groepen in de buurt, maar die werden zelden bij naam genoemd. Volgens USAID: “De meeste incidenten konden niet met zekerheid aan een specifieke partij worden toegeschreven.”

Dat zorgt voor verwarring. Want terwijl hulpverleners het spoor bijster zijn, waarschuwt Israël al langer dat Hamas systematisch hulpvoorraden in beslag neemt.

Israël: Hamas plundert en verkoopt hulp
Het Israëlische leger stelt dat Hamas-strijders zich bewust mengen in hulptransporten, meldt Times Of Israel. Ze zouden tot 25 procent van de goederen afpakken, om het daarna onder controle te houden of tegen woekerprijzen door te verkopen.

De Israëlische claims worden gesteund door de Gaza Humanitarian Foundation (GHF), die de hulp liever direct aan burgers levert, zonder tussenkomst van Hamas of de VN. GHF zegt dat zij wél zicht hebben op wie profiteert – en dat Hamas al veel te lang meepikt.

Maar het rapport van USAID geeft minder duidelijkheid. Er werd “geen enkel incident gevonden waarin Hamas direct als dader werd genoemd,” staat in de samenvatting van het onderzoek. Toch voegt de organisatie eraan toe: omdat de ontvangers van hulp niet worden gescreend, “kan het goed zijn dat de goederen toch bij Hamas terechtkomen.” 

Onduidelijkheid voedt wantrouwen
De situatie is troebel. Niet alleen omdat veel diefstallen anoniem plaatsvinden, maar ook omdat betrokken partijen elkaar wantrouwen. Hulporganisaties vrezen dat ze hun Amerikaanse financiering verliezen als ze fouten toegeven. Dat maakt eerlijke rapportage lastig. USAID geeft toe dat sommige partijen mogelijk “te snel” spreken over terreurgroepen om hun subsidies veilig te stellen.

Daar komt bij dat de chaos op de grond groot is. In sommige gevallen dwong het Israëlische leger hulpverleners om routes te gebruiken die als onveilig bekendstaan. Daardoor werden transporten een makkelijke prooi. In 44 gevallen werd de diefstal rechtstreeks of indirect toegeschreven aan acties van het Israëlische leger, zoals luchtaanvallen of evacuatiebevelen.

Hamas: ‘Wij beschermen juist de hulp’
Vanuit Gaza klinkt een ander verhaal. Hamas zegt dat zij hulptransporten juist begeleiden en beschermen. Een veiligheidsfunctionaris stelt dat Israël “meer dan 800” Hamas-agenten heeft gedood die probeerden voedsel en medicijnen veilig door het gebied te loodsen. “Onze operaties waren afgestemd met de VN,” aldus Hamas. Die claim is niet onafhankelijk geverifieerd.