Volgens het vredesplan van Donald Trump moet Hamas ontwapenen en verdwijnen uit Gaza. In plaats daarvan herstelt de terreurbeweging haar greep op de bevolking. In verschillende wijken zijn gewapende patrouilles weer terug. “Het lijkt wel Bijltjesdag in Gaza,” schrijven Israëlische media.

De afgelopen dagen werden tientallen mensen gedood bij gevechten tussen Hamas en lokale clans. Vooral de machtige Duhmash-clan in Gaza-Stad werd zwaar getroffen. Hamas viel hun wijk met grof geweld binnen en liet naar schatting veertig tot vijftig doden achter.

Geweld tegen rivalen
De Duhmash-clan zou volgens Hamas hebben samengewerkt met Israël, een beschuldiging die de terreurbeweging vaker gebruikt om rivalen uit te schakelen. De clan bezweek uiteindelijk onder de druk en verklaarde opnieuw trouw aan Hamas.

Getuigen spreken van ongekend geweld. “Ze slepen mensen weg, kinderen schreeuwen en sterven, ze steken onze huizen in brand,” zei een inwoonster tegen de Israëlische pers. “Wat hebben we verkeerd gedaan?” Volgens lokale bronnen gebruikte Hamas zelfs ambulances om de wijk binnen te vallen — een tactiek die vaker wordt gezien bij aanvallen in dichtbevolkte gebieden.

Openbare executies
De macht van Hamas blijkt ook uit recente executies, aldus Reuters. Op sociale media verschenen video’s van een massa-executie in Gaza, waarbij zeven vermeende “collaborateurs met Israël” met machinegeweren werden gedood. Omstanders juichten.

Een pro-Hamas-journalist, Motasem Dalloull, verdedigde het geweld op X. Hij noemde de executies gerechtvaardigd. Onder de doden zou een man zijn die strijders wierf voor de Abu Shabab-militie, een groep die de afgelopen maanden met hulp van Israël tegen Hamas vocht. Nu Israël zich terugtrekt, rekent Hamas meedogenloos af met zulke rivalen.

Clanstrijd en wraakacties
Ook andere gewapende groepen staan onder druk. De militie van Ashraf al-Mansi ligt volgens Israëlische media onder vuur in het noorden van Gaza. Yasser Abu Shabab, leider van de gelijknamige militie, is vooralsnog buiten bereik omdat zijn basis zich in een Israëlisch gecontroleerd gebied bevindt.

In Khan Younis verzet strijdleider Hussam al-Astal zich nog openlijk tegen Hamas. In een interview met The Times of Israel noemde hij de leiders van Hamas “ratten” en “zwakkelingen”. “Vijf of tien mensen verschijnen op één plek, filmen het en doen alsof ze er zijn. Waarom? Omdat het met ze gedaan is en dat weten ze.”

Nieuwe deal, oude problemen
Ondertussen probeert de internationale gemeenschap het vredesplan van Trump nieuw leven in te blazen. De Amerikaanse president kreeg maandagavond steun van verschillende landen, maar onderhandelingen met Israël en Hamas verlopen stroef.

Trump bevestigde dat Hamas voorlopig “de orde mag handhaven” in Gaza, omdat “ze de problemen willen stoppen”. Tegelijk gaf hij toe dat echte vrede nog ver weg is. “Je ontmantelt een terroristische groepering met duizenden strijders, tunnels en wapens niet van de ene op de andere dag,” zei hij. 

Onzekerheid over toekomst
Het blijft onduidelijk wie Gaza straks moet besturen en hoe de wederopbouw vorm krijgt. Weinig Arabische landen willen troepen sturen naar het gebied, dat door velen wordt gezien als een “radicaal wespennest”.

Ondertussen leven gewone burgers tussen de puinhopen en de angst. Inwoners van Gaza spreken over nachtelijke razzia’s, willekeurige arrestaties en schoten op straat. De boodschap van Hamas is duidelijk: wie zich verzet, wordt gestraft.