Volgens Griekse diplomaten probeerden andere EU-lidstaten de vastgelopen overeenkomst via een omweg weer op tafel te krijgen. Athene noemt de verwijzing “irrelevant” en benadrukt dat het akkoord “bevroren” is. Een Griekse woordvoerder zei dat het om een “poging gaat om een afgewezen deal opnieuw te laten goedkeuren, verstopt in een onschuldig klinkend klimaatdocument.”

Het betwiste akkoord, gesloten in april, had als doel om de wereldwijde scheepvaartsector te sturen richting brandstoffen op basis van groene waterstof, zoals ammoniak en methanol. Daarmee zou vloeibaar aardgas (LNG), dat nu veel wordt gebruikt, worden ontmoedigd. Voor Griekenland – een land met een van de grootste handelsvloten ter wereld – is dat onacceptabel.

Nationale trots en economisch belang
De Griekse scheepvaart is van levensbelang voor de economie en goed voor een groot deel van de exportinkomsten. Premier Kyriakos Mitsotakis bemoeit zich persoonlijk met het dossier. Volgens bronnen in Brussel ziet Athene de klimaattekst als een directe bedreiging voor de concurrentiepositie van de Griekse rederijen.

Een EU-diplomaat bevestigde dat het geschil vastzit: “Een compromis over de tekst is nog niet gevonden.” Alles wat in het document verandert, moet eerst worden goedgekeurd door Athene. Een andere diplomaat zei dat Griekenland het akkoord “gijzelt” om te voorkomen dat het via de achterdeur weer tot leven komt.

Economisch realisme versus klimaatsymbool
Het verzet van Griekenland past in een bredere discussie binnen de EU. Steeds meer landen waarschuwen dat het klimaatbeleid te ideologisch wordt en te weinig rekening houdt met economische realiteit. De Grieken verwijten Brussel dat het “politieke symboolpolitiek verkiest boven haalbare oplossingen.”

De oorspronkelijke net-zero-deal werd eerder dit jaar al afgezwakt na kritiek van de Verenigde Staten, die het plan “onrealistisch en schadelijk voor de sector” noemden. Ook binnen Europa klinkt kritiek dat de scheepvaartsector niet klaar is voor zulke drastische brandstofveranderingen.

Botsing over de koers van Europa
Door het EU-standpunt voor COP30 te blokkeren, legt Griekenland een gevoelige scheidslijn bloot in het Europese klimaatbeleid. Waar Noord- en West-Europese landen vooral inzetten op ambitie en symboliek, pleit Athene voor wat het noemt “economische nuchterheid”.

De blokkade betekent dat de EU voorlopig geen gezamenlijk standpunt heeft voor de klimaatonderhandelingen in Brazilië. Of er alsnog een compromis komt, hangt af van de bereidheid van andere lidstaten om het Griekse belang te erkennen — en van de vraag hoeveel ruimte Europa nog laat voor landen die niet in de pas lopen met de groene orthodoxie van Brussel.