Thijssen spreekt wekelijks met ondernemers, vertelt ze bij Buitenhof. Zij horen steeds hetzelfde verhaal: plannen gaan in de ijskast. Bedrijven bouwen geen nieuwe fabrieken meer. Onderzoekscentra worden verplaatst naar andere landen. Ook investeringen in verduurzaming blijven liggen. Veel ondernemers zeggen openlijk tegen haar: “Mijn volgende investering zet ik gewoon niet meer in Nederland.”

Het gaat daarbij niet alleen om multinationals. Ook familiebedrijven, vaak de ruggengraat van de economie, verplaatsen stille handelingen naar het buitenland. Thijssen noemt dit een “stille exodus”. Het gebeurt zonder persberichten en zonder politieke aandacht, maar wel met grote gevolgen.

Werkt Nederland zichzelf uit de markt?
Volgens Thijssen is duidelijk waarom bedrijven afhaken. De randvoorwaarden kloppen niet meer. Ze wijst op een lange lijst van blokkades: elektriciteitsprijzen die twee tot vier keer hoger zijn dan in buurlanden, trage vergunningen die investeringen maanden of jaren ophouden, een stroomnet dat vol zit, een wirwar aan regelgeving die bedrijven afschrikt en een stikstofsysteem dat veel blokkeert maar weinig oplost.

Veel bedrijven zien daardoor geen reden meer om in Nederland te blijven vernieuwen. Niet vanwege slechte economische vooruitzichten, maar vanwege het beleid.

Thijssen noemt de gevolgen helder en eenvoudig: als investeringen stoppen, verdwijnen uiteindelijk banen, belastinginkomsten en de basis voor de verzorgingsstaat. “Als we dit niet oplossen heb je in de toekomst of geen baan, of je hebt wel een baan maar je moet ontzettend beknibbelen.” 

Nieuwe tekenen van een recessie
De eerste massaontslagen zijn al zichtbaar. Dat is volgens Thijssen een signaal dat Nederland voorzichtig richting een recessie beweegt. Ze wijst erop dat het buitenland juist aantrekt. Zuid-Europese landen als Spanje, Italië en Griekenland groeien harder dan Noordwest-Europa. De concurrentiepositie schuift daarmee snel weg.

De trend is volgens Thijssen omkeerbaar, maar alleen als een volgend kabinet duidelijke keuzes maakt. “Veel van de randvoorwaarden zijn eigen schuld van Nederland. Dat betekent dus ook dat het oplosbaar is.”

De waarschuwing van het bedrijfsleven staat niet op zichzelf. ASML-topman Christophe Fouquet gaf in hetzelfde programma een duidelijke boodschap mee: Hij zei: “Het belangrijkste is dat ze naar ons toekomen en vragen wat we nodig hebben.” Volgens hem komt de politiek vooral vertellen wat bedrijven niet moeten doen.