De cijfers illustreren volgens CJF hoe diep de energieproblematiek inmiddels in het dagelijks leven ingrijpt. Bestuursvoorzitter Michael Lints stelt bij De Telegraaf dat veel huishoudens tegen harde financiële keuzes aanlopen. “Veel mensen moeten kiezen tussen warm blijven of eten op tafel zetten.”

Structurele energiearmoede
Eerdere studies bevestigen dat de druk op huishoudens groot blijft, ondanks de recente daling van de gasprijs. TNO schat dat in 2024 ruim 510.000 huishoudens in energiearmoede leefden, ongeveer zes procent van het totaal. CE Delft komt in zijn analyse zelfs uit op maximaal 634.000 huishoudens die structureel te weinig middelen hebben om energiekosten te betalen.

Daarbovenop loopt volgens CE Delft nog eens een miljoen huishoudens risico bij plots oplopende energieprijzen, vooral door gebrekkige isolatie van woningen. Tijdens de piek na de Russische inval in Oekraïne kwamen veel van deze woningen direct in de gevarenzone.

In Europees verband staat Nederland onderaan: alleen Zweden kende eind 2024 hogere gasprijzen. Het prijsniveau vertaalt zich zichtbaar naar bestedingen. CJF meldt dat 31 procent van de Nederlanders inmiddels bezuinigt op boodschappen en vrije tijd om de energielasten te kunnen betalen.

Juridische stappen tegen energieleveranciers
CJF is een massaclaim gestart tegen tien grote energieleveranciers, waaronder Vattenfall, Eneco, Essent, Engie en Budget Thuis. De stichting stelt dat deze bedrijven sinds 2017 misbruik hebben gemaakt van prijswijzigingsclausules, waardoor contractprijzen zonder voldoende onderbouwing en soms van de ene op de andere maand konden worden verhoogd.

Volgens CJF hebben de leveranciers daarmee zowel het consumentenrecht als het mededingingsrecht geschonden. Er zou sprake zijn geweest van onderling afgestemde wijzigingen waardoor concurrentie werd beperkt en prijzen kunstmatig hoog bleven. “Deze praktijken hebben miljoenen huishoudens en kleine bedrijven jarenlang benadeeld,” vertelt Lints tegenover De Telegraaf.

Op 1 oktober is de dagvaarding ingediend bij de rechtbank Amsterdam. CJF vertegenwoordigt daarbij ook kleine ondernemers.

Moeizame vergelijking en druk op consumenten
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarschuwt dat stroom- en gascontracten steeds moeilijker te vergelijken zijn. Grote prijsverschillen en uiteenlopende voorwaarden zorgen ervoor dat veel huishoudens moeite hebben een passend contract te kiezen.

Daarnaast ziet de toezichthouder dat consumenten zich steeds vaker onder druk gezet voelen door ongevraagde telefonische verkoop. Volgens de ACM geldt dit voor “bijna de helft” van de mensen die actief zoeken naar een goedkoper energiecontract. De toezichthouder dringt aan op een wettelijk verbod op telefonische werving.