Premier Robert Fico liet na de ministerraad weten dat hij zijn kabinet heeft opgedragen een volledige analyse te maken van het besluit van de Europese Commissie. Volgens hem is het nieuwe gasplan niet alleen schadelijk voor Slowakije, maar ook in strijd met afspraken die eerder aan zijn regering zijn gedaan.

‘Dit besluit schaadt ons enorm’
Fico liet zich woensdag fel uit over de EU-koers. “Dit besluit schaadt ons enorm, we hebben hier nooit voor gestemd,” zei hij.

Hij verwijst naar de afspraken die hij afgelopen zomer afdwong. Toen blokkeerde Slowakije wekenlang het 18e sanctiepakket tegen Rusland, omdat dat pakket de volledige afbouw van Russisch gas per 1 januari 2028 bevatte. Fico noemde dat plan destijds “idioot”.

Hij hief zijn veto pas op nadat de Europese Commissie toezeggingen deed, zoals: steun bij energiediversificatie, versnelde goedkeuring van staatssteun en een speciale taskforce om Slowakije te begeleiden tijdens de omschakeling. Volgens de Slowaakse regering waren die concessies “essentieel” om het sanctiepakket toen toch te steunen. Maar nu zegt Bratislava dat Brussel die afspraken niet nakomt.

Fico uitte daarnaast zorgen over het EU-plan om bevroren Russische bezittingen in te zetten voor steun aan Oekraïne. Hij waarschuwde voor “wettelijke onzekerheden” en het risico op tegenmaatregelen van Russische zijde die Europese bedrijven kunnen raken.

Hongarije gaat nog verder: klacht naar het Hof van Justitie
Hongarije kiest een nog hardere lijn. Premier Viktor Orbán heeft aangekondigd dat Boedapest de zaak zal neerleggen bij het Europees Hof van Justitie (EHJ). Hij noemt het plan van de Commissie “onwettelijk” en politiek gemotiveerd.

Hongaars minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó was al even uitgesproken. “Een ongekend schandaal,” zei hij over het gasverbod. Hij waarschuwde dat Hongarije “niet zal accepteren dat Brussel beslissingen neemt over nationale belangen.” Volgens Boedapest bedreigt het verbod zowel de energiezekerheid als de economische stabiliteit van het land.

Slowakije en Hongarije behoren tot de EU-lidstaten die het meest afhankelijk zijn van Russische gasleveringen. Beide landen halen nog altijd bijna 80 procent van hun gas uit Rusland. De Europese Commissie erkende eerder dat deze afhankelijkheid structureel en hardnekkig is.

Die afhankelijkheid maakt dat beide landen hard botsen met de rest van de EU, die sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne steeds meer druk zet op een volledige afbouw van Russische energie.