De commissie is ingesteld op initiatief van de rechts-conservatieve partij UDR, die samenwerkt met het Rassemblement National van Marine Le Pen. Volgens deze partijen is de publieke omroep structureel ideologisch gekleurd en financieel ontspoord. Le Pen sprak eerder van een “duidelijk probleem met neutraliteit” en pleitte zelfs voor privatisering van de publieke zenders. Vertegenwoordigers van de omroep zelf wijzen die kritiek van de hand en spreken van politieke druk op een essentiële democratische instelling.

Aanleiding: vermeende politieke nabijheid
De directe aanleiding voor het onderzoek was een video die in september opdook, waarin twee bekende journalisten van de publieke omroep te zien zijn tijdens een koffiemoment met vertegenwoordigers van de Socialistische Partij. Dit meldt The Guardian. De beelden, verspreid door een rechts tijdschrift en breed uitgemeten op commerciële zenders, leidden tot beschuldigingen van politieke samenspanning.

De betrokken journalisten, Patrick Cohen en Thomas Legrand, verklaarden dat contact met politici onderdeel is van hun werk en dat de video misleidend was gemonteerd. Zij deden aangifte wegens schending van hun privacy. Cohen zei tijdens een hoorzitting dat de beelden in korte tijd honderden keren werden herhaald op commerciële nieuwszenders. Volgens hem ging het om een “grenzeloze propagandacampagne” tegen de publieke omroep.

Legrand waarschuwde tijdens zijn verhoor voor een verharding van het politieke klimaat. “Frankrijk is een tijdperk van Trumpisme binnengestapt,” zei hij, verwijzend naar toenemende polarisatie en wantrouwen richting publieke instituties. 

Felle hoorzittingen en politieke spanning
De parlementaire hoorzittingen verlopen scherp. Linkse parlementariërs spreken van een politiek gemotiveerde aanval. De socialistische afgevaardigde Ayda Hadizadeh noemde de commissie een “tribunaal” dat erop uit zou zijn de publieke omroep te verzwakken. Aan de andere kant stellen afgevaardigden van het Rassemblement National dat hun partij structureel als vijand wordt neergezet door de staatsmedia.

De voorzitter van de commissie, Jérémie Patrier-Leitus van de centrumrechtse partij Horizons, benadrukt dat het onderzoek niet is bedoeld om de publieke omroep af te breken. Volgens hem gaat het om controle op een instelling die met publiek geld wordt gefinancierd en dus verantwoording moet afleggen.

Financieel beheer onder vuur
Naast de discussie over neutraliteit richt het onderzoek zich nadrukkelijk op de financiële huishouding. Vooral de rol van Delphine Ernotte, voorzitter van France Télévisions, ligt onder vuur. Rapporten van de Rekenkamer schetsen een kritisch beeld van het financiële beleid. Volgens commissieleden kampt France Télévisions met een tekort van meer dan 80 miljoen euro en dreigt op termijn zelfs financiële instabiliteit.

Ook de salarissen en arbeidsvoorwaarden zorgen voor vragen. Het gemiddelde jaarsalaris bij France Télévisions ligt rond de 71.000 euro. Daarnaast hebben medewerkers, met name journalisten, recht op langdurige verlofregelingen. De commissie onderzoekt of deze kosten in verhouding staan tot de publieke taak van de omroep.

Een extra gevoelig punt is de beschuldiging dat het management in 2025 zou hebben geprobeerd de publicatie van een kritisch Rekenkamerrapport uit te stellen, op een moment dat Ernotte opging voor een nieuwe termijn. France Télévisions ontkent ongepaste beïnvloeding. 

Ideologische koers en uitspraken
De commissie kijkt ook naar uitspraken van Ernotte over de koers van de omroep. Bij haar aantreden stelde zij dat de publieke televisie te lang werd gedomineerd door “witte mannen boven de vijftig” en dat dat moest veranderen. Critici zien daarin bewijs van een ideologisch programma dat botst met de vereiste neutraliteit van de publieke omroep.

Ernotte zelf wijst erop dat diversiteit en representatie onderdeel zijn van haar opdracht. Zij verwerpt de beschuldiging dat de publieke omroep partijpolitiek zou bedrijven. Volgens haar is er een duidelijk verschil tussen informeren en meningsvorming.

Opvallend is haar recente voorstel om in Frankrijk zogenaamde ‘opiniezenders’ toe te staan, naar Amerikaans voorbeeld. Daarmee zouden commerciële zenders openlijk een ideologische signatuur mogen hebben, terwijl de publieke omroep neutraal blijft. Dit zei Ernotte in een exclusief interview met de krant Le Figaro.

President Emmanuel Macron heeft zich de afgelopen jaren wisselend opgesteld. Hij schafte de verplichte omroepbijdrage af, waardoor de financiering van de publieke omroep onzeker werd, maar uitte recent ook kritiek op commerciële zenders wegens desinformatie.