Vooral aan rechterzijde groeit de kritiek op wat wordt gezien als een steeds activistischer emancipatiebeleid vanuit de overheid. Vorige maand lag het ministerie van Onderwijs onlangs al onder vuur vanwege een omstreden “woke-taalgids” voor ambtenaren, waarin woorden als “blank” en “Gouden Eeuw” werden afgeraden.

De nieuwe SCP-notitie gaat nog een stap verder. Volgens de onderzoekers moeten traditionele normen over man-vrouwrollen actief worden doorbroken. Ook pleiten zij voor meer aandacht voor genderdiversiteit in het onderwijs, op de werkvloer en binnen de zorg.

Meer sturing vanuit de overheid
De notitie is opgesteld op verzoek van de directie Emancipatie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het SCP moest adviseren welke prioriteiten en interventies moeten worden opgenomen in de nieuwe emancipatienota van het kabinet.

De onderzoekers stellen onder meer dat de overheid sterker moet inzetten op het veranderen van maatschappelijke normen rond mannen en vrouwen. Daarbij wordt specifiek genoemd dat mannen meer zorgtaken moeten opnemen en vaker in de zorgsector moeten gaan werken.

Ook adviseren de onderzoekers uitbreiding van geboorteverlof, ouderschapsverlof en zorgverlof. Volgens het SCP zou dat helpen om de “scheve taakverdeling” tussen mannen en vrouwen te corrigeren.

Daarnaast wil het SCP dat scholen een grotere rol gaan spelen bij acceptatie van lhbtiq+-thema’s. Zo pleit de notitie voor “professionalisering van docenten”, ondersteuning van Gender and Sexuality Alliance-netwerken (GSA’s) en een “inclusief curriculum” op scholen.

Zorgen over ‘genderideologie’ op scholen
Met name het onderwijsdeel van de plannen ligt gevoelig. In de notitie staat expliciet dat er meer aandacht moet komen voor onderwerpen als transgenderisme, non-binaire identiteiten en “de manosphere”, een verzamelnaam voor online mannengemeenschappen die volgens critici bijdragen aan conservatieve opvattingen over gender.

De onderzoekers schrijven dat acceptatie van lhbtiq+-personen volgens recente studies afneemt in bepaalde groepen in de samenleving. Daarom zou volgens hen meer actieve sturing nodig zijn vanuit scholen, zorginstellingen en werkgevers.

Transitieverlof en speciale regelingen
Een opvallend onderdeel uit de notitie is het voorstel voor zogenoemd “transitieverlof”. Dat zou transgender personen extra verlofrechten moeten geven tijdens een medische of sociale transitie. Volgens het SCP kan zo’n regeling helpen om de arbeidsmarktpositie van transgender personen te verbeteren.

Ook wordt gepleit voor meer bewustwording onder zorgverleners over “specifieke zorgvragen” van lhbtiq+-groepen. Verder adviseren de onderzoekers om beleid voort te zetten rond medische behandelingen van kinderen met intersekse kenmerken.

Eerdere rel rond ‘woke-taalgids’
De discussie rond de emancipatienota volgt kort op ophef over een andere OCW-publicatie: een taalgids voor ambtenaren van 43 pagina’s, waarvoor 40.000 euro werd uitgegeven. In die gids werd geadviseerd bepaalde woorden te vermijden of aan te passen.

Zo werd voorgesteld om “Vaderdag” en “Moederdag” te vervangen door “Jij-dag”. Ook zouden woorden als “blank” en “Gouden Eeuw” problematisch zijn. Zelfs staatssecretaris Judith Tielen noemde de gids toen “betutteling”.

PVV’er Martin Bosma reageerde destijds fel: „Eén op de drie vijftienjarigen kan onvoldoende lezen. Laat de staatssecretaris zich dáár eens op richten, in plaats van op al die Amerikaanse woke-shit.” Ook BBB en JA21 uitten toen stevige kritiek op de kosten en de ideologische inhoud van de gids.