Groepsdenken als blinde vlek in de Nederlandse media
Wie het Nederlandse medialandschap met enige afstand bekijkt, kan moeilijk om een hardnekkig patroon heen. Op cruciale geopolitieke thema’s - de Verenigde Staten, de NAVO, Israël en de Europese Unie - lijkt de toon opvallend eenduidig. Dat roept de vraag op of we te maken hebben met losse meningen of met een structureel verschijnsel. De meest waarschijnlijke verklaring is geen samenzwering, maar groepsdenken.
De Amerikaanse psycholoog Irving Janis beschreef groepsdenken als het proces waarbij hechte groepen consensus boven kritische toetsing plaatsen. De Nederlandse bestuurskundige Paul ’t Hart liet zien dat ook instituties—zoals ministeries, toezichthouders en redacties—hier vatbaar voor zijn. Het resultaat is geen leugenfabriek, maar tunnelvisie: selectie van feiten, herhaling van frames en marginalisering van afwijkende perspectieven.
