AfD historisch groot in peilingen: Duitse kiezer lijkt af te willen rekenen met establishment
De politieke aardverschuiving in Duitsland lijkt zich verder door te zetten. Volgens meerdere peilingen die eind mei verschenen, is de Alternative für Deutschland (AfD) inmiddels uitgegroeid tot de grootste partij van het land. In een recente Forsa-peiling staat de partij op maar liefst 28 procent van de stemmen, ruim vóór de CDU/CSU van bondskanselier Friedrich Merz, die blijft steken op 22 procent. Daarmee bereikt de AfD haar hoogste score ooit in landelijke peilingen en groeit de druk op het politieke establishment in Berlijn verder.
De cijfers vormen een harde afrekening met de traditionele partijen die Duitsland jarenlang bestuurden. Onder zowel de voormalige linkse regeringen als de huidige centrumrechtse coalitie kampen Duitsers met hoge energieprijzen, economische stagnatie, een woningcrisis en aanhoudende migratiedruk. Waar gevestigde partijen vasthouden aan dezelfde koers, presenteert de AfD zich steeds nadrukkelijker als het enige politieke alternatief voor kiezers die genoeg hebben van de Berlijnse consensus. Vooral op thema’s als migratie, nationale identiteit en veiligheid weet de partij steeds meer kiezers aan zich te binden.
Opvallend is dat de opmars van de partij allang niet meer beperkt blijft tot Oost-Duitsland. Hoewel de AfD daar nog altijd haar sterkste resultaten behaalt, wint zij inmiddels ook fors terrein in het westen van het land. In verschillende deelstaten haalt de partij percentages die enkele jaren geleden nog ondenkbaar waren. Vooral in regio’s waar zorgen leven over migratie en economische achteruitgang groeit de steun snel. Daarmee ontwikkelt de AfD zich steeds meer van regionale protestpartij tot een nationale machtsfactor.
Tegelijkertijd groeit de nervositeit binnen de Duitse machtspartijen. Bondskanselier Friedrich Merz ziet zijn populariteit dalen, terwijl binnen de CDU steeds vaker wordt gespeculeerd over zijn politieke toekomst. Duitse media berichten inmiddels openlijk over mogelijke opvolgers, iets wat normaal gesproken pas aan het einde van een regeerperiode gebeurt. Dat juist nu de AfD recordhoogtes bereikt, maakt de situatie voor de traditionele partijen extra pijnlijk.
Voor de AfD is de grote vraag nu wanneer deze peilingen zich daadwerkelijk kunnen vertalen in electorale macht. De volgende landelijke Bondsdagverkiezingen staan normaal gesproken gepland voor 2030, waardoor de partij nog enkele jaren heeft om haar positie verder uit te bouwen. Wel vinden er de komende jaren verschillende belangrijke deelstaatverkiezingen plaats die kunnen uitgroeien tot een graadmeter voor de nationale verhoudingen. Eén ding lijkt inmiddels duidelijk: waar de AfD jarenlang werd weggezet als tijdelijke protestbeweging, groeit zij nu uit tot een serieuze uitdager van het politieke establishment. De vraag is niet langer óf de partij doorbreekt, maar hoe lang de traditionele partijen een beweging die richting de 30 procent van de stemmen groeit nog buiten de macht kunnen houden.
