PVV valt uiteen: Kamerleden schrijven brandbrief en eisen koerswijziging
Binnen de PVV is een openlijk conflict ontstaan. Meerdere Kamerleden hebben hun partijleider Geert Wilders in een scherpe brandbrief bekritiseerd. De brief, ingezien door De Telegraaf, legt de schuld voor het verkiezingsverlies van vorig jaar nadrukkelijk bij Wilders zelf. Ook eisen de opstellers directe veranderingen binnen de partij, waaronder de invoering van een ledenstructuur.
De brandbrief werd deze dinsdag besproken in de fractievergadering. De toon is ongebruikelijk hard voor een partij waar interne kritiek zelden naar buiten komt. Over de campagne bij de verkiezingen van vorig jaar schrijven de critici: „De campagne viel stil omdat de lijsttrekker er geen zin meer in had.”
Volgens de briefschrijvers was Wilders nauwelijks zichtbaar. Interviews en debatten werden afgezegd. De partij verloor bij die verkiezingen elf zetels en zakte van 37 naar 26. De Kamerleden willen een grondige evaluatie van die nederlaag.
De critici pleiten voor een onafhankelijke commissie die de opkomst én de terugval van de PVV onderzoekt. Daarbij kijken zij nadrukkelijk vooruit. In de brief wordt gesproken over „een toekomstig lijsttrekker” die met de conclusies aan de slag moet. Dat wordt gezien als een duidelijke aanwijzing dat de positie van Wilders ter discussie staat.
‘De PVV is meer dan één man’
Ook de interne machtsverhoudingen komen onder vuur te liggen. De brief stelt dat de partij te sterk rond één persoon is georganiseerd. „De PVV is meer dan een man met een twitteraccount,” schrijven de Kamerleden. Daarmee herhalen zij een eerdere kritiek van VVD-leider Dilan Yesilgöz.
Volgens de critici krijgen andere Kamerleden te weinig ruimte om zich inhoudelijk te profileren. Zij willen dat volksvertegenwoordigers zich duidelijker laten zien op hun eigen beleidsterreinen, zodat de partij breder wordt dan alleen harde islamkritiek.
Eis: maak van PVV een ledenpartij
Een van de meest ingrijpende eisen is het openstellen van de partij voor leden. Sinds de oprichting is Geert Wilders het enige officiële lid van de PVV. Dat betekent dat hij ook als enige het formele zeggenschap heeft.
Volgens de briefschrijvers is dat een zwakte. Er is nauwelijks een netwerk of kweekvijver voor nieuw politiek talent. Dat zou zich hebben gewroken tijdens eerdere regeringsdeelname, toen de PVV moeite had om sterke bewindspersonen te leveren.
Angst voor wettelijke dwang
De roep om interne democratie komt niet uit de lucht vallen. In Den Haag wordt gewerkt aan wetgeving die politieke partijen kan verplichten leden toe te laten. D66 heeft daarvoor een voorstel in voorbereiding. Volgens de PVV-Kamerleden kan daar een meerderheid voor ontstaan.
In de brandbrief staat dat de partij niet moet wachten tot die dwang realiteit wordt. „We moeten niet onder dwang van anderen ons laten definiëren maar uit eigen kracht vooruit.” De waarschuwing is scherp: „Als we dat niet doen, dan laten we ons verbieden en doet de PVV bij de eerstvolgende Tweede Kamerverkiezingen niet meer mee.”
De brief bevat meerdere passages die direct raken aan de positie van Wilders. „Continuïteit van de fractie en de noden van de kiezers mogen niet afhankelijk zijn van de besluiten van één PVV-lid.” Volgens de opstellers moet Wilders zich „per vandaag” vastleggen op het voortbestaan van de partij, los van zijn persoonlijke keuzes.
Meer samenwerking in de Kamer
Naast interne hervormingen willen de critici ook een andere parlementaire strategie. Zij vinden dat de PVV te geïsoleerd opereert. Fractieleden werken nauwelijks samen met andere partijen, terwijl daar volgens hen juist kansen liggen.
„Juist met een minderheidskabinet kunnen we zakendoen. Het land is toe aan oplossingen en niet alleen aan kritiek leveren,” schrijven zij. Daarmee zetten zij zich af tegen het beeld dat andere partijen de PVV buitensluiten.
Volgens de brief is dat beeld onjuist. „De-facto sluit de PVV hen uit door de onwil om niet met ze te praten.” Die houding zou de partij schaden, vooral aan de rechterkant van het politieke spectrum. „Samen op rechts kunnen we meer bereiken.”
Heftige fractievergadering
De druk op Wilders werd in de fractievergadering verder opgevoerd. De opstellers van de brandbrief willen dat er direct over hun voorstellen wordt gestemd. „Omdat het een koerswijziging betreft,” willen zij na elk punt een besluit.
Volgens ingewijden verliep de vergadering gespannen. De bijeenkomst is later op de dag geschorst. Hoe Wilders op de eisen reageert en of de PVV daadwerkelijk van koers verandert, zal de komende tijd duidelijk moeten worden. De interne strijd is in ieder geval openlijk losgebarsten.
