ABN Amro waarschuwt: nieuw box 3-stelsel juridisch en praktisch wankel
Het voorgestelde nieuwe box 3-stelsel kent grote juridische en praktische zwaktes. Dat stellen vermogensexperts Tjarko Denekamp en Peter Beets van ABN Amro. Volgens hen dreigt het nieuwe systeem, dat in 2028 moet ingaan, problematisch te starten. Zij spreken zelfs van ‘een bittere nasmaak’, meldt Tax Live.
In box 3 wordt belasting geheven op inkomen uit vermogen. Het gaat om spaargeld, beleggingen en bijvoorbeeld een tweede woning. Het huidige systeem loopt af. De politiek wil daarom overstappen op een nieuw model. Dat gebeurt onder zware budgettaire druk. Volgens de experts wordt toegewerkt naar wetgeving ‘waar niemand in de Tweede Kamer warm van wordt’.
Hybride model onder druk
Jarenlang was er brede overeenstemming dat box 3 moest veranderen. Over de vorm bestond echter geen eenheid. Inmiddels zitten meerdere partijen op één lijn. Zij hebben weinig vertrouwen in het voorgestelde hybride systeem van vermogensaanwas en vermogenswinst. Liever zien zij een volledig vermogenswinststelsel.
Voor spaargeld en beleggingen geldt in het nieuwe systeem een jaarlijkse heffing over het behaalde rendement. Dat is een vorm van vermogensaanwasbelasting. Voor een tweede woning en aandelen in startende ondernemingen geldt een andere aanpak. Daar wordt pas afgerekend met de Belastingdienst op het moment van verkoop. Dat valt onder de vermogenswinstbelasting.
Bij vermogensaanwas wordt dus jaarlijks belasting betaald over het rendement, zoals rente of waardestijging. Bij vermogenswinst wordt pas afgerekend op het moment dat winst echt wordt gerealiseerd. In de aanloop naar het wetsvoorstel is ook die optie onderzocht. Het probleem is volgens de experts dat de staat dan in het begin miljarden misloopt. Daardoor lijkt het hybride model alsnog kans te maken op een meerderheid.
Geen oplossing voor verliezen
Een belangrijk knelpunt is het ontbreken van verliescompensatie. Verliezen vóór 1 januari 2028 tellen niet mee. Dat kan nadelig uitpakken voor beleggers. Als een portefeuille na een forse daling alleen herstelt tot het oorspronkelijke niveau, moet daar alsnog belasting over worden betaald. Dat gebeurt ondanks dat er economisch geen winst is gemaakt.
Ook bij latere verliezen ontstaat een probleem. Die kunnen alleen met toekomstige winsten worden verrekend. Niet met eerdere heffing. Volgens de experts leidt dat tot belasting op rendement dat feitelijk nooit is ontvangen.
Heffing zonder inkomen
Daarnaast wijst ABN Amro op risico’s rond schenking, overlijden en echtscheiding. In het nieuwe stelsel volgt dan direct belastingheffing. Dat kan leiden tot gedwongen verkoop. Ook de vastgoedbijtelling roept vragen op. Bij leegstand of niet-verhuurbaar vastgoed kan toch belasting verschuldigd zijn, zonder inkomsten.
De experts pleiten daarom voor duidelijke afspraken vooraf. Zij hopen dat de overheid tijdig werkt aan een herstelwet. Daarmee kan het stelsel volgens hen ‘geloofwaardiger van start gaan’.
