De bezuiniging wordt bereikt door het verlagen van het zogenoemde maximumdagloon. Dat is het loon waarop uitkeringen worden gebaseerd. In de nieuwe situatie komt het uitkeringsplafond uit op maximaal 3.705,52 euro bruto per maand. Nu ligt dat nog op 4.631,90 euro. De ingreep raakt mensen met een hoger loonverleden die een WW-, WIA-, ziektewet-, ouderschapsverlof-, partnerverlof- of adoptieverlofuitkering ontvangen. Juist deze groep verliest in korte tijd een aanzienlijk deel van het inkomen.

Bij belangenorganisaties klinken grote zorgen. De Patiëntenfederatie krijgt veel signalen van mensen die langdurig ziek zijn en vrezen voor hun financiële toekomst. Een van hen is Sander van Boxtel, ICT’er uit Den Bosch. Hij kan door een leverziekte en kanker nauwelijks werken. Als het plan doorgaat, wordt zijn WIA-uitkering met 600 euro per maand verlaagd. “Deze maatregel wordt verkocht alsof de hoogste inkomens worden getroffen. Maar als je in de WIA zit heeft niemand meer een hoog inkomen”, zegt Van Boxtel.

Zijn medische situatie brengt extra kosten met zich mee. Hij reist veel naar ziekenhuizen in Amsterdam en betaalt parkeerkosten en medicijnen die niet worden vergoed. Zorgtoeslag krijgt hij niet, omdat hij in het verleden te veel verdiende. Door zijn gezondheid verwacht hij binnenkort werkloos te raken. Dan blijft er volgens hem maandelijks ongeveer 2.000 euro over voor vaste lasten, levensonderhoud en medische kosten. Zijn woning staat inmiddels te koop.

De formerende partijen verdedigen de maatregel als noodzakelijk. Ze willen de instroom in de WIA beperken en sociale verzekeringen “activerender” maken. Lagere uitkeringen moeten volgens hen een prikkel zijn om sneller weer aan het werk te gaan. Die redenering stuit op woede bij Van Boxtel. “Ik word woedend als ik dat hoor”, zegt hij in gesprek met de NOS. “Werk is voor mij trots, sociale contacten - ik wil heel graag werken. Met een slopende leverziekte en kanker - heb je dan een prikkel nodig? Ik word er droevig van.”