De Europese Unie telt momenteel 27 lidstaten. Verschillende landen staan al jaren op de wachtlijst om toe te treden. Onder die kandidaat-lidstaten bevinden zich onder meer Oekraïne en Montenegro.

Volgens Kallas blijft het belangrijk dat landen voldoen aan de eisen voor toetreding. Tegelijk vindt zij dat het proces sneller moet verlopen. ‘Uitbreiding moet op verdienste gebaseerd blijven, maar in de huidige context moeten we het tempo opvoeren,’ zei ze.

Tegenstanders waarschuwen echter dat de nationale soevereiniteit al onder druk staat in de EU en dat een grotere EU hier mogelijk aan zal bijdragen.

Uitbreiding als geopolitiek instrument
Volgens Kallas heeft uitbreiding ook een strategische betekenis. Zij koppelde het onderwerp aan de geopolitieke spanningen in Europa. Daarbij verwees ze naar Rusland.

‘Uitbreiding is het tegengif tegen Russisch imperialisme, en een teken dat het meest ambitieuze multilaterale project in de geschiedenis, de Europese Unie, blijft bestaan,’ zei Kallas.

Met die uitspraak ondersteunt zij de lijn van de Europese Commissie. Die ziet uitbreiding niet alleen als een technisch proces, maar ook als een politieke keuze. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft dat eerder ook zo omschreven.

Discussie tussen Brussel en lidstaten
Binnen de EU bestaat discussie over het tempo van uitbreiding. De Europese Commissie wil het proces versnellen. Sommige lidstaten willen juist een voorzichtiger aanpak.

Tijdens een bijeenkomst vorige week met EU-ambassadeurs werd een voorstel besproken om nieuwe landen toe te laten met beperkte rechten. Dat idee kreeg echter geen steun. Diplomaten wezen het plan af.

Focus op Oekraïne
Binnen de EU wordt inmiddels gewerkt aan een planning voor de komende jaren. De volgende drie voorzitterschappen van de Raad van de EU moeten zich volgens diplomaten richten op uitbreiding.

Een belangrijk doel is om de onderhandelingen met Oekraïne tegen het einde van 2027 af te ronden. Het uiteindelijke toetredingsverdrag kan daarna nog langer duren.

Sommige EU-leiders maken zich echter zorgen over een publiek debat over Oekraïens lidmaatschap. Zo heeft de Hongaarse premier Viktor Orbán zich fel uitgesproken tegen het toetreden van Oekraïne tot de Europese Unie.