In Doetinchem gaat het om een kandidaat die is veroordeeld voor mishandeling. In Westervoort betreft het een kandidaat die een agent heeft beledigd. Beide zaken zijn binnen de partij bekend geweest. Toch staan de kandidaten gewoon op de kieslijst.

Binnen GroenLinks-PvdA wordt de keuze verdedigd. Bestuurders stellen dat de betrokkenen hun straf hebben gekregen. Volgens hen is dat een belangrijk uitgangspunt bij de beoordeling.

Reactie uit Doetinchem
De zaak in Doetinchem speelt sinds de zomer van 2023. De betrokken kandidaat kreeg toen een geldboete van 750 euro opgelegd. Op dat moment was hij actief als raadsvolger voor de PvdA.

Lijsttrekker Maarten op de Weegh reageert op de berichtgeving. Hij vindt dat de zaak te 'zwaar wordt neergezet' door RTL Nieuws. Over het incident zelf zegt hij: ‘Het was in de privésfeer. Hoe dan ook heeft het raadslid iets gedaan wat niet mag, er een straf voor gekregen en het ondergaan.’ Het partijbestuur werd destijds direct geïnformeerd. Na intern overleg mocht de kandidaat blijven. Ook burgemeester Mark Boumans werd ingelicht over het incident.

Situatie in Westervoort
In Westervoort gaat het om een andere zaak. Daar werd een kandidaat veroordeeld voor het beledigen van een agent. Hij kreeg daarvoor een voorwaardelijke boete van 300 euro. Lijsttrekker Ben Schulte wil niet zeggen om wie het gaat. Wel geeft hij uitleg over het incident. ‘Deze persoon was betrokken bij een onprettig incident, waarop de politie is afgekomen.’

Volgens hem ontstond de belediging uit frustratie. ‘Uit onmacht over de aanpak van de politie heeft mijn partijgenoot toen een agent beledigd. Dat had niet gemogen, maar het is gebeurd.' De kandidaat meldde het incident bij de kandidatencommissie. Die zag geen reden om hem uit te sluiten. De lijsttrekker hoorde er zelf pas later van.

Binnen de partij blijft het standpunt overeind dat een straf niet automatisch uitsluiting betekent. Op de Weegh zegt: ‘Degene heeft er een straf voor gekregen en ondergaan. Dan moet je verder kunnen, al snap ik dat zoiets als raadslid precairder ligt.’

Breder beeld in Nederland
De twee gevallen staan niet op zichzelf. Uit onderzoek van RTL blijkt dat in het hele land tientallen kandidaat-raadsleden een strafblad hebben. Het gaat daarbij om meerdere partijen en gemeenten.

Zo worden ook onder andere kandidaten genoemd van de Antiracistische Moslimpartij, VVD, FVD, CDA en verschillende lokale partijen. Alleen in de provincie Drenthe zouden geen kandidaten met een strafblad op de lijsten staan.