VS en Iran bereiken staakt-het-vuren: dit moet u weten
De Verenigde Staten, Israël en Iran hebben een tijdelijk staakt-het-vuren afgesproken. Het bestand geldt voor twee weken. De Amerikaanse president Donald Trump maakte dit bekend via Truth Social kort voordat zijn ultimatum aan Teheran afliep. De afspraak is gekoppeld aan duidelijke voorwaarden over het bestand tussen de landen en vormt de basis voor verdere onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog.
Trump stelde dat hij akkoord ging na overleg met Pakistan. Volgens hem vroegen Pakistaanse leiders om uitstel van een geplande aanval. Daarbij werd een belangrijke eis gesteld aan Iran. Het land moet de Straat van Hormuz volledig heropenen.
De Straat van Hormuz speelt een centrale rol. Deze route is essentieel voor olie uit het Midden-Oosten. Iran sloot de doorgang nadat de VS en Israël aanvallen uitvoerden. Het heropenen van de zeestraat is nu een kernvoorwaarde voor het bestand.
Trump schreef hierover: ‘Naar aanleiding van gesprekken met premier Shehbaz Sharif en veldmaarschalk Asim Munir van Pakistan, waarin zij mij verzochten de vernietigende kracht die vanavond naar Iran wordt gestuurd, uit te stellen, en onder voorwaarde dat de Islamitische Republiek Iran instemt met de volledige, onmiddellijke en veilige opening van de Straat van Hormuz, ga ik ermee akkoord de bombardementen en aanvallen op Iran voor een periode van twee weken op te schorten. Dit zal een tweezijdig staakt-het-vuren zijn!’.
Volgens Trump ligt er inmiddels een basis voor verdere onderhandelingen. Hij gaf aan dat Iran een voorstel heeft gedaan dat als uitgangspunt kan dienen. Hij verwacht dat er binnen deze twee weken een akkoord kan worden bereikt.
De aankondiging van het bestand had direct effect op de oliemarkt. De prijs van Amerikaanse olie daalde met ongeveer 17 procent. Toch liggen de prijzen nog altijd hoger dan voor het begin van het conflict.
Voorwaarden en rol van Pakistan
Het verzoek voor een tijdelijke wapenstilstand kwam van Pakistan. Dat land trad op als bemiddelaar tussen de Verenigde Staten en Iran. De gesprekken leidden tot het huidige bestand, dat afhankelijk is van de situatie rond de Straat van Hormuz.
De Verenigde Staten willen helpen bij het herstel van het scheepvaartverkeer. Trump gaf aan dat er activiteit zal volgen in de regio. ‘Er zal sprake zijn van veel positieve activiteit!’. Ook stelde hij: ‘Er zal grof geld worden verdiend. Iran kan beginnen met het wederopbouwproces.’
Iraans plan en internationale spanningen
Iran heeft een tienpuntenplan gepresenteerd als basis voor onderhandelingen. Dit plan bevat meerdere eisen richting de Verenigde Staten. Zo wil Iran doorgaan met uraniumverrijking en vraagt het om opheffing van alle sancties.
Volgens Iraanse media omvat het voorstel onder meer ‘het non-agressieprincipe, het behoud van de Iraanse controle over de Straat van Hormuz, de aanvaarding van uraniumverrijking en de opheffing van alle primaire en secundaire sancties’. Ook wil Iran dat internationale sancties en resoluties worden ingetrokken.
Daarnaast eist Teheran compensatie voor schade en het vertrek van Amerikaanse troepen uit de regio. Het plan wordt door het Witte Huis gezien als een mogelijke basis voor overleg. Woordvoerster Karoline Leavitt zei: ‘De woorden van president Trump spreken voor zich: dit is een werkbare basis om over te onderhandelen, en die onderhandelingen zullen worden voortgezet.’
Ook Israël is betrokken bij het bestand. Het land zou akkoord zijn gegaan, maar met tegenzin. Volgens een bron blijft Israël sceptisch. ‘Israël heeft nog steeds meer doelwitten op zijn lijst en meer doelen die het graag zou willen bereiken door middel van militaire actie in Iran’, aldus de bron tegenover CNN.
