NAVO in het geheim in gesprek met film- en tv-makers: 'Duidelijke propaganda'
De NAVO heeft in het geheim meerdere bijeenkomsten georganiseerd met schrijvers, regisseurs en producenten uit de film- en televisiewereld in Europa en de Verenigde Staten. De gesprekken vonden plaats in Los Angeles, Brussel en Parijs, met een nieuwe bijeenkomst gepland in Londen. Volgens critici probeert het bondgenootschap zo invloed uit te oefenen op hoe het publiek denkt over veiligheid, oorlog en defensie. De onthullingen zorgen daarom voor zorgen over mogelijke sturing van publieke beeldvorming via populaire cultuur, meldt The Guardian.
De bijeenkomsten werden gehouden onder de zogeheten Chatham House Rule. Dat betekent dat informatie gebruikt mag worden, maar niet mag worden herleid tot specifieke sprekers. Volgens de NAVO gingen de gesprekken over de ‘zich ontwikkelende veiligheidssituatie in Europa en daarbuiten’. De sessies waren kleinschalig en gericht op uitwisseling met de creatieve sector.
Uit een e-mail blijkt dat de gesprekken al effect hebben gehad. Er zouden ‘drie afzonderlijke projecten’ in ontwikkeling zijn die deels voortkomen uit deze bijeenkomsten. Organisatoren zouden daarbij hebben benadrukt dat zelfs een eenvoudige boodschap van ‘samenwerking en compromis’ via verhalen al waardevol is.
Zorgen over invloed op publieke beeldvorming
De bijeenkomsten leiden tot stevige kritiek. Sommige betrokkenen vrezen dat de NAVO probeert via films en series een bepaald narratief te verspreiden. Daarmee zou de grens tussen informatie en beïnvloeding vervagen.
De Ierse scenarist Alan O’Gorman reageerde scherp op de plannen. Hij noemde de bijeenkomst in Londen ‘schokkend’ en ‘duidelijk propaganda’. Volgens hem probeert de NAVO haar boodschap te versterken in een tijd van oplopende spanningen en hogere defensie-uitgaven.
Ook andere schrijvers uitten hun zorgen. Zij spraken over ‘kunst die wordt gebruikt op een manier die oorlog ondersteunt’. Producent Faisal A Qureshi waarschuwde dat creatieve makers kunnen worden ‘verleid’ door exclusieve toegang tot informatie van overheden.
Breder patroon van samenwerking
De betrokkenheid van de NAVO bij de entertainmentsector staat niet op zichzelf. Eerder werden al initiatieven genomen om verhalen over het bondgenootschap onder de aandacht te brengen. In 2024 werd bijvoorbeeld een bezoek aan het NAVO-hoofdkwartier georganiseerd voor scenaristen.
Sommige experts zien hierin een duidelijke strategie. Professor Glenn Diesen omschreef de bijeenkomsten als: ‘NAVO investeert in oorlogspropaganda’. Daarmee plaatst hij de gesprekken in een kritisch kader.
Voorstanders benadrukken juist het belang van communicatie. Volgens hen is het nodig om draagvlak te creëren in een onzekere wereld. Daarbij speelt de culturele sector een rol in het overbrengen van boodschappen.
Grote rol voor publieke middelen
Naast de NAVO investeert ook de Europese Unie in de culturele sector. Via het Creative Europe MEDIA-programma wordt geld gestoken in film- en televisieproducties. Het budget voor de periode 2021 tot 2027 bedraagt 2,44 miljard euro.
Deze middelen gaan naar projecten rond thema’s zoals migratie, klimaat en diversiteit. Daarmee hebben overheden invloed op de verhalen die worden verteld. De NAVO-gesprekken voegen daar een nieuwe laag aan toe, waarin ook veiligheid en geopolitiek een rol spelen.
