De kazerne werd in 2022 voor het eerst gebruikt als tijdelijke noodopvang. Destijds verbleven er vijftig minderjarige asielzoekers. Inmiddels is de opvang uitgebreid tot 152 mensen. Voorzitter Kees Koudstaal van Behoud het Borrebos zei tijdens de rechtszaak: 'De natuur kan zichzelf niet verdedigen', meldt RTV Utrecht.

Zorgen over afval in het bos
Volgens de stichting was het lange tijd rustig in het Borrebos. Dat veranderde volgens haar nadat er evenementen en een opvanglocatie kwamen. Koudstaal stelt dat er afval vanuit de omgeving van de kazerne in het bos terechtkomt. 'Ik heb vuilniszakken vol afval afgeleverd bij het COA', vertelde hij aan de rechter.

Het COA erkent dat er afval in de omgeving belandt, maar zegt maatregelen te hebben genomen. 'Er is wel eens een deken van het COA in het bos gevonden', aldus een woordvoerder. 'Wij geven nu niet zomaar nieuwe dekens meer, we gaan echt het gesprek aan met de jongeren.' Volgens het COA wordt dagelijks zwerfafval verzameld en komt het onderwerp terug tijdens huiskameroverleggen.

Ook de wijkagent en groene boa's zijn bij de situatie betrokken. Zij kunnen volgens het COA boetes uitdelen als dat nodig is. Daarnaast zegt de organisatie maatregelen te nemen om de natuur te beschermen. 'We hebben vleermuisvriendelijke verlichting opgehangen en we doen veel om de vervuiling van de natuur te voorkomen', aldus de woordvoerder.

Discussie over omvang van de opvang
De bestuursrechter benadrukte dat de zaak alleen draait om de omgevingsvergunning. Behoud het Borrebos vindt dat op het terrein een zogenoemd verstedelijkingsverbod wordt overtreden. Dat verbod moet de historische buitenplaats beschermen tegen grootschalige bouwprojecten. Volgens de stichting kan het huidige gebruik niet als kleinschalig worden gezien.

De gemeente Baarn bestrijdt dat. Volgens de gemeente wordt de kazerne nu op een vergelijkbare manier gebruikt als in de tijd van de marechaussee. 'Dan is het gebruik door het COA zelfs minder intensief', zei de raadsvrouw van de gemeente. 'Het werd ooit gebruikt door parate eenheden. Er was zelfs een munitieopslag waar ze naar heen en weer reden. Ze maakten toen dus druk gebruik van de wegen en paden.'

Stichting wijst op leegstaand ziekenhuis
Behoud het Borrebos vindt daarnaast dat de gemeente onvoldoende naar andere opvanglocaties heeft gekeken. De stichting noemt het leegstaande ziekenhuis van Baarn als mogelijk alternatief. 'Dat gebouw moet een nieuwe bestemming krijgen', zei Koudstaal.

Volgens hem ligt de kazerne juist op een plek waar nauwelijks direct omwonenden zijn. 'Maar dat is makkelijk, de kazerne ligt op een afgelegen plek. Daar zijn geen direct omwonenden. Het ligt in de natuur. De natuur kan niet in opstand komen. Daarom zijn wij de stem van de natuur', aldus Koudstaal.

De gemeente zegt dat mogelijke maatschappelijke onrust geen rol heeft gespeeld bij de keuze. Het Meanderziekenhuis werd volgens de raadsvrouw destijds niet onderzocht omdat alleen de kazerne beschikbaar was. De rechtbank doet over zes weken uitspraak.