Marathonlopers bezwijken door 'hitte': gevolg van coronaprik?

Achtergronden 2 juni 2026 5 minuten Marit Nubé
Marathon
ANP / Marcel Jurian de Jong

Bij hardloopevenementen in Utrecht, Amersfoort en Groningen zijn zondag meerdere deelnemers onwel geworden. Twee lopers moesten volgens Nieuwsuur worden gereanimeerd. De uitzending legde de nadruk op hitteberoerte als gevaar bij duursport. Maar die verklaring roept ook vragen op. De buitentemperatuur lag rond de 24 graden. En sinds de coronajaren bestaan er zorgen over hartklachten, hartritmestoornissen en andere gezondheidsproblemen na vaccinatie of infectie. Toch kwam die kant nauwelijks aan bod.

Nieuwsuur stelde de vraag of marathons en halve marathons nog wel verantwoord zijn bij warm weer. In de reportage werd gesproken over “hitte” als belangrijkste risico. Thermofysioloog Coen Bongers van het Radboudumc schoof aan om uit te leggen hoe een hitteberoerte ontstaat. Volgens hem gaat het niet alleen om de temperatuur buiten, maar vooral om de kerntemperatuur van het lichaam tijdens zware inspanning.

Dat is medisch gezien niet onlogisch. Een hardloper produceert veel warmte. Zeker bij hoge inspanning kan de lichaamstemperatuur snel oplopen. Toch blijft het opmerkelijk dat bij reanimaties en plots onwel worden van sporters vooral over hitte werd gesproken. Hartproblemen werden in de uitzending nauwelijks als bredere onderzoeksvraag neergezet.

Lopers langs de kant
In de reportage kwam hardloper Daan Josefus Jitta aan het woord. Hij liep in Utrecht de halve marathon met zijn zoon. Hij droeg een sensor om zijn kerntemperatuur te meten. “Deze sensor, dat is een core sensor. Daarmee kan ik mijn temperatuur lezen op mijn horloge”, zei hij. Op dat moment stond zijn temperatuur op 37,18 graden. “Maar dat wordt ook wel veel warmer. Dat wordt makkelijk boven de 38,5 of 39.”

Jitta zag onderweg meerdere lopers in de problemen komen. “Mijn zoon had het wel behoorlijk pittig. En hij was niet de enige. Er waren gisteren echt heel veel mensen die problemen hadden.” Hij hielp zelf iemand die net op de grond lag. Volgens hem ging het niet om gewone kramp. “Het was wel duidelijk bij al die mensen dat het niet kramp is of zo. Dan gaat het om een hitteberoerte.”

Hij weet uit eigen ervaring hoe gevaarlijk dat kan zijn. “Ik heb er zelf helaas ook één gehad, een jaar of vier geleden. In principe, als je er niet op voorbereid bent, dan merk je er eigenlijk helemaal niks van. Het is een soort sluipmoordenaar, want het kan ook dodelijk zijn.”

Volgens Jitta zijn er signalen waarop lopers kunnen letten. Hij noemde wit worden in het gezicht, stoppen met zweten, een sterk oplopende hartslag en kippenvel. “Ik denk dat het per persoon wisselt. Ik ga in ieder geval wel voorzichtig zijn als ik hem echt boven de 39,3, 39,4 zie.”

Organisator wijst op restrisico
Volgens Nieuwsuur werden bij hardloopevenementen in Groningen, Utrecht en Amersfoort minstens tien mensen onwel. Twee mensen moesten worden gereanimeerd. Organisator Golazzo was verantwoordelijk voor de evenementen in Groningen en Utrecht.

Een woordvoerder van Golazzo zei dat de voorbereiding maanden duurt. Daarbij wordt gekeken naar factoren als luchtvochtigheid, hittekracht en temperatuur. “En zo ga je bepalen welke maatregelen er nodig zijn op die dag van het evenement.”

De Atletiekunie stelde volgens Nieuwsuur dat er voldoende maatregelen waren genomen. Er waren extra waterpunten, sproeipunten, EHBO-capaciteit en ijsbaden. Toch blijft er volgens de betrokken organisaties altijd een risico bestaan.

Golazzo erkende dat. “We beseffen dat een evenement bepaalde risico’s met zich meebrengt. En die risico’s inschatten en daarop de nodige maatregelen treffen, dat is aan ons.” Op de vraag of het onwel worden van mensen nooit helemaal kan worden voorkomen, zei de woordvoerder: “Ik denk dat we dat wel kunnen stellen.”

Volgens hem namen verspreid over drie evenementen ongeveer 40.000 mensen deel. “Als morgen 40.000 mensen gaan hardlopen, dan zal daar inderdaad altijd wel één iemand iets mee overkomen.”

Hitteberoerte bij 40 graden kerntemperatuur
Aan tafel legde Bongers uit wanneer artsen spreken van een hitteberoerte. Volgens hem gaat het doorgaans om een kerntemperatuur van meer dan 40 graden, gecombineerd met neurologische klachten. Hij noemde verwardheid, coördinatieverlies, duizeligheid, misselijkheid en het ontbreken van herkenning.

“Als je niet adequaat handelt, is het levensgevaarlijk”, zei Bongers. De belangrijkste behandeling is volgens hem snel koelen. “Je wil die lichaamstemperatuur binnen een half uur minimaal onder de 40 graden krijgen.”

Dat kan met koudwaterbaden van vier tot zes graden. Ook kunnen koude natte handdoeken worden gebruikt die steeds worden ververst. Volgens Bongers staat koeling inmiddels in richtlijnen voor duursport en evenementenzorg.

Opvallend was zijn uitleg dat hitteberoerte ook bij lagere buitentemperaturen kan ontstaan. “Het kan ook bij 10 graden voorkomen. Weliswaar iets minder dan bij warm weer, maar ook dan kan het voorkomen.” Volgens hem gaat het vooral om de warmte die het lichaam zelf opbouwt tijdens zware inspanning.

Daarmee gaf hij een medische verklaring voor incidenten bij ongeveer 24 graden. Maar juist die uitleg maakt de discussie breder. Als hitteberoerte ook bij 10 graden kan voorkomen, is de buitentemperatuur alleen dus niet genoeg om te begrijpen waarom lopers instorten. Dan moet ook worden gekeken naar conditie, inspanning, vochtbalans, onderliggende aandoeningen en mogelijke hartproblemen.

Hartproblemen verdwijnen naar de achtergrond
Critici vinden dat de uitzending te snel in één richting keek. Moleculair bioloog Rogier Louwen schreef op sociale media dat hij benieuwd is naar de werkelijke oorzaak. Volgens hem was het onder de 25 graden. Hij wees erop dat er de afgelopen jaren mogelijk hartschade is ontstaan door “jeweetwel”, een duidelijke verwijzing naar de coronaprikken.

Ook huisarts Frank Peeters reageerde kritisch. “Een hitteberoerte bij een temperatuur rond 20 graden Celsius. Nonsens, dat is bij temperaturen boven 30 graden”, stelde hij. Hij vroeg zich af: “Wat is er toch gaande?”

Die reacties raken aan een gevoelig punt. Sinds de coronaprikken is bekend dat myocarditis, pericarditis en hartritmestoornissen zeldzame bijwerkingen kunnen zijn, vooral bij jonge mannen na mRNA-vaccinatie. Ook corona-infecties zelf kunnen hartklachten veroorzaken. Dat betekent niet dat de marathonincidenten daardoor zijn veroorzaakt. Maar het betekent wel dat hartproblemen niet zonder meer buiten beeld mogen blijven.

Reanimaties bij sporters roepen bijna automatisch de vraag op wat er met het hart is gebeurd. Was er sprake van een hitteberoerte? Was er een onderliggende hartafwijking? Was er sprake van hartritmestoornissen? Was er eerder een infectie of ontsteking van de hartspier? En is ooit gekeken naar mogelijke schade na vaccinatie?

Zonder medische gegevens is daar geen conclusie over te trekken. Maar juist daarom is het opvallend als een nieuwsuitzending vooral één verklaring centraal zet.

Klimaat als vaste verklaring
Daar komt bij dat gezondheidsklachten sinds de coronajaren vaker worden besproken via het frame van klimaatverandering. Dat gebeurde ook al bij het ministerie van Volksgezondheid. Toenmalig VWS-minister Ernst Kuipers stelde eind 2023 dat klimaatverandering steeds vaker gevolgen heeft voor de gezondheid.

Kuipers was toen aanwezig bij de klimaattop in Dubai. Daar sprak hij met ambtsgenoten over de gevolgen van klimaatverandering voor de gezondheidszorg. In een videoboodschap zei hij: “We moeten ons realiseren dat klimaatverandering een veel grotere impact heeft op onze gezondheid dan. Nu al, maar ook in de nabije toekomst.”

Daarbij noemde hij brede medische thema’s. “Dan gaat het onder andere over gezonde zwangerschappen, de ontwikkeling van pasgeboren kinderen, onze mentale gezondheid, de gezondheid van onze longen, ons immuunsysteem. Ik kan eindeloos doorgaan. De voorbeelden worden hier met elkaar gedeeld.”

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economie
Nederland en de Europese Unie voeren een buitenlandbeleid dat islamitisch extremisme in het Midden-Oosten niet alleen onvoldoende bestrijdt, maar volgens Johannes de Jong zelfs financieel in stand houdt en ondersteunt. De directeur van de Europese christelijke denktank Sallux stelt in een interview met NieuwRechts dat Nederland daarmee zijn eigen veiligheid ondermijnt. Via handelsbetrekkingen, ontwikkelingsprogramma's en militaire samenwerking komt geld volgens De Jong terecht bij regimes en organisaties die radicalisering bevorderen. De gevolgen zijn volgens hem ook in Nederland merkbaar, onder meer door de komst van Syrische vluchtelingen. "Vervolgens moeten de belastingbetalers hier ook betalen voor de gevolgen."

 Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert

Beluister onze podcast

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert
Of beluister op:

Meerartikelen

Zonnepanelen
Nieuws

Bijna helft zonnepaneeleigenaren heeft spijt van aankoop

Bijna de helft van de Nederlandse zonnepaneeleigenaren zou achteraf geen zonnepanelen meer kopen. Dat blijkt uit onderzoek van energieleverancier Budget Thuis onder 1.038 eigenaren. Maar liefst 46 procent zou bij een nieuwe keuze afzien van de...

Boekholt
Nieuws

D66-minister bevestigt: migratie vraagt 340.000 woningen in tien jaar

Migratie vraagt de komende tien jaar zo'n 340.000 extra woningen. Dat bevestigt minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting) in een brief aan PVV-Kamerlid Mooiman. Ook zet zij drie berekeningen naast elkaar van het aandeel sociale...

Europese vlaggen
Nieuws

Brussel wil 45 miljard lenen voor Oekraïne via gemeenschappelijke EU-schulden

De Europese Commissie wil opnieuw 45 miljard euro lenen om Oekraïne financieel te ondersteunen. Dat gebeurt via gezamenlijke Europese schulden, waarbij EU-lidstaten de jaarlijkse rente betalen. Oekraïne hoeft de hoofdsom pas terug te betalen indien...

Bart van den Brink
Nieuws

Vijf keer betrokken bij incidenten, en toch blijven: minister ziet geen ruimte om asielvergunning in te trekken

Asielzoekers die steeds weer voor overlast zorgen in een azc, houden in de praktijk gewoon hun verblijfsvergunning. Dat blijkt uit antwoorden van asielminister Bart van den Brink aan de Tweede Kamer. Zolang er geen onherroepelijke veroordeling is...

Kerk
Nieuws

Kerken en monumenten kleuren rood voor vervolgde christenen

Van de Notre-Dame in Parijs tot kerken in Londen, Madrid en Rotterdam: op talloze plekken in Europa kleurden woensdagavond gebouwen rood. Met de actie RedWednesday vroeg de katholieke hulporganisatie Kerk in Nood aandacht voor christenen die om hun...

Zembla
Nieuws

Wiskundedocent mag geen les meer geven na kooigevechten met neonazi's op eigen erf

Een wiskundedocent van scholengemeenschap Stad & Esch in Meppel mag per direct geen les meer geven. De school nam het besluit nadat onderzoeksprogramma Zembla beelden naar buiten bracht van kooigevechten met neonazi's op zijn erf in Zuidwolde. Bij de...

Jonker
Nieuws

PRO-jongere weet verschil niet tussen kernwapens en kerncentrales

Een demonstratie tegen kerncentrales in Groningen heeft een opmerkelijk filmpje opgeleverd. Een bestuurder van de landelijke PRO-jongerentak, Tim Jonker (23), kreeg vragen over een protestbord met het woord 'kernkop', terwijl de demonstratie juist...

IS
Nieuws

Iraanse vluchteling dreigt met aanslag op kleuterschool: OM eist celstraf

Een 41-jarige Iraanse vluchteling uit Ouderkerk aan den IJssel heeft gedreigd een kleuterschool aan te vallen en een kind te vermoorden. Hij stuurde ook een vlag van terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) naar de gemeente Krimpenerwaard. Woensdag...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Koran
Nieuws

Nederlandse halalbank Sifr in financiële problemen: miljoen van investeerders op

De Nederlandse islamitische financiële dienstverlener Sifr zit in grote problemen. Het bedrijf wilde moslims laten bankieren zonder rente en werkte aan een halalhypotheek. Maar de samenwerking met een buitenlandse betaalpartner is beëindigd en...

D66
Nieuws

Sten (18) dient klacht in na like van D66-wethouder bij doodswens

De 18-jarige Sten Jansen uit Angeren heeft een officiële klacht ingediend tegen D66-wethouder Léon Dekkers van Lingewaard. Dekkers gaf op Facebook een like aan een reactie waarin Jansen de dood werd gewenst. Dekkers noemt het een ongeluk en...

Hilversum
Nieuws

Pro en FVD grootste winnaars verkiezingen nieuwe gemeente Hilversum-Wijdemeren

Pro is de grootste partij in de nieuwe gemeente Hilversum. Bij de herindelingsverkiezingen van woensdag haalde de fusiepartij van GroenLinks en PvdA volgens de voorlopige uitslag 7 van de 37 zetels. Forum voor Democratie, die voor het eerst meedeed...

Europees Parlement
Nieuws

Brussel versoepelt stikstofregels voor energietransitie, niet voor woningbouw

Brussel maakt een uitzondering op de stikstofregels voor projecten die nodig zijn voor de energietransitie, maar woningbouw en andere bedrijfsprojecten krijgen die ruimte niet. Door een voorlopig akkoord tussen het Europees Parlement en de...

Utrecht Overvecht
Nieuws

Syrische asielzoeker steekt Marleen (25) zonder aanleiding neer: OM eist vier jaar cel en tbs

Een 19-jarige Syriër die vorig jaar een jonge vrouw bij station Utrecht Overvecht neerstak, moet volgens het Openbaar Ministerie vier jaar de cel in en daarna verplicht worden behandeld in een tbs-kliniek. Yousef A. stak de destijds 25-jarige Marleen...

Sikkema
Nieuws

PRO-burgemeester benoemd in gemeente waar GroenLinks 2,1% van de stemmen kreeg

Nissewaard krijgt naar verwachting een burgemeester van Progressief Nederland (PRO), terwijl haar oude partij GroenLinks bij de gemeenteraadsverkiezingen nauwelijks stemmen trok. Met 631 stemmen, goed voor 2,1 procent, eindigde GroenLinks in maart...

Destinus
Nieuws

Nederlandse wapenfabrikant jaagt op Russische drones: 'Je rommelt jezelf oorlog in'

Medewerkers van de Nederlandse wapenfabrikant Destinus hebben in Oekraïne zelf deelgenomen aan de strijd tegen Russische drones. Ook hielpen zij Oekraïense militairen bij het lanceren van aanvalsdrones richting Rusland. Dat blijkt uit onderzoek van...

Sinterklaas
Nieuws

Linkse partijen woedend na komst zwarte pieten bij intocht: 'Walgelijk'

Tijdens de Sinterklaasintocht op Scheveningen liepen zaterdag onverwacht zwarte pieten mee, terwijl de officiële stoet alleen uit roetveegpieten bestond. Hun aanwezigheid leidde tot verontwaardiging bij linkse politieke partijen, die willen weten...

Ulysse Ellian
Nieuws

VVD komt met remigratieplan: Syriërs krijgen 10.000 euro om terug te keren

De VVD wil remigratie van Syriërs stimuleren door hen 10.000 euro te bieden als zij vrijwillig terugkeren naar hun eigen land. Het voorstel is bedoeld voor ongeveer 71.000 Syriërs met een tijdelijke verblijfsvergunning in Nederland. De partij wil het...

Leerdam
Onderzoek

Slavernijmuseum dreigt bodemloze geldput te worden: miljoenen tekort nog vóór eerste bezoeker

Het Nationaal Slavernijmuseum bestaat nog alleen op papier, maar heeft al bijna 100 miljoen euro aan overheidsgeld toegezegd gekregen. Het is niet genoeg. De bouw kost 22,3 miljoen euro meer dan begroot, de inrichting is niet betaald en na de opening...

FVD
Achtergronden

FVD royeert twee leden na onthulling over neonazistische kooigevechten; ook FVD-raadslid verzocht op te stappen

Forum voor Democratie heeft twee leden uit de partij gezet. Uit onderzoek van Zembla bleek dat ze aanwezig waren bij vechtwedstrijden van een extremistisch netwerk. Ook FVD-gemeenteraadslid Ramon van Asch uit ‘s-Hertogenbosch was aanwezig bij zo'n...

Maurice de Hond
Nieuws

Openbaar Ministerie eist twee maanden cel tegen Maurice de Hond

Het Openbaar Ministerie heeft woensdag twee maanden cel geëist tegen opiniepeiler Maurice de Hond. Volgens justitie heeft de 79-jarige zich schuldig gemaakt aan smaad en smaadschrift in de Deventer moordzaak. De zaak gaat over uitlatingen die De Hond...