Ongeveer 50.000 migranten kwamen Ceuta binnen. Vrijdag waren er volgens Reuters 48.300 teruggekeerd naar Marokko. Echter zijn er ook berichten die dit tegenspraken. Maandag verbleven op zijn minst nog honderden mensen op stranden en bij moskeeën in de exclave.

Vivas spreekt van aanval
Vivas, die Ceuta sinds 2001 leidt, gebruikt harde woorden. ‘Het is een gruweldaad’, zei de conservatieve bestuurder. Hij voegde toe: ‘Er liggen 88 lichamen in het mortuarium en er liggen er nog meer aan de andere kant van de grens.’

De leider noemt de grensbestorming een ‘aanval’ en een ‘schending van de territoriale integriteit van Spanje’. Ook vermoedt hij dat Marokko meer wist van de massale oversteek. ‘Men had het gevoel dat dit op zijn minst werd aangemoedigd of toegestaan ​​door Marokko, als het niet door het land zelf is georkestreerd.’

Inlichtingendiensten zien falend toezicht
Een eerste analyse van de Spaanse inlichtingendiensten stelt niet vast dat Marokko de toestroom vooraf had gepland. Wel zou het land onvoldoende hebben gedaan om de groep bij de grens tegen te houden. In enkele gevallen zouden autoriteiten de doorgang zelfs hebben vergemakkelijkt.

Volgens de diensten ontstond de beweging na berichten op sociale media over een uitspraak van het Spaanse hooggerechtshof. Daarin staat dat mensen die Spanje via zee bereiken niet meteen mogen worden teruggestuurd. Video’s wekten daarna de indruk dat migranten vanuit Ceuta eenvoudig naar Spanje en het Europese vasteland konden reizen, terwijl daarvoor de juiste documenten nodig zijn.

Verdeeldheid binnen Europese Unie
Bronnen van de Spaanse inlichtingendienst melden dat het Marokkaanse grenstoezicht steeds verder werd afgebouwd en eind vorige week volledig wegviel. Marokko en de Spaanse premier Pedro Sánchez houden online misinformatie verantwoordelijk. Zij zeggen ook dat mensensmokkelaars de uitspraak van het hooggerechtshof verkeerd hebben uitgelegd.

De BBC plaatst daar vraagtekens bij, omdat het grootste deel van de groep uit Marokko kwam en de route naar Ceuta waarschijnlijk kende. De gebeurtenissen zorgden ook voor verdeeldheid binnen de Europese Unie. Twintig lidstaten, waaronder Nederland, uitten in een brief ‘serieuze zorgen’ over het Spaanse migratiebeleid.

Italië en enkele andere landen wilden Spanje tijdelijk uit de Schengenzone schorsen. Daarmee wilden zij voorkomen dat migranten verder naar hun landen zouden reizen. De lidstaten vroegen de Europese Commissie om de situatie te volgen en te controleren of vrijwel alle migranten zijn teruggekeerd.