Juist die timing leidt tot kritiek van Agractie. Het kabinet wil namelijk al eerder verder met nieuwe stikstofwetgeving. Boeren zouden daardoor met nieuwe regels te maken kunnen krijgen voordat de officiële rekentool beschikbaar is waarmee zij de gevolgen voor hun eigen bedrijf kunnen bekijken.

Agractie gebruikt zijn eigen tool ondertussen tijdens informatieavonden die samen met onder meer de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV), Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP) en Dutch Dairymen Board (DDB) worden gehouden. Volgens de organisatie maakt de rekentool zichtbaar welke financiële gevolgen de voorgestelde normen kunnen hebben. Agractie stelt dat daarvoor investeringen nodig kunnen zijn die boeren niet kunnen opbrengen.

Agractie verdedigt gebruikte cijfers
De boerenorganisatie wijst de kritiek op haar berekeningen van de hand. Volgens Agractie wordt uitsluitend gerekend met erkende innovaties en staltypen die momenteel juridisch geldig zijn.

„Het is onverantwoord om te rekenen met cijfers uit bijvoorbeeld de KringloopWijzer of met emissiewaarden van afgekeurde roostervloeren. Boeren moeten kunnen vertrouwen op correcte en juridische houdbare gegevens”, schrijft de organisatie.

Dat betekent niet dat de rekentool een officiële voorspelling geeft van wat een individueel bedrijf uiteindelijk precies moet doen. Agractie omschrijft de berekeningen zelf als indicatief. Er kunnen volgens de organisatie geen rechten aan de uitkomsten worden ontleend.

Verschil over managementmaatregelen
Een belangrijk discussiepunt is welke mogelijkheden bij de berekeningen mogen worden meegenomen. Het kabinet ziet zogenoemde managementmaatregelen als een mogelijke manier om de ammoniakuitstoot terug te brengen. Daarbij kan worden gedacht aan veranderingen in de bedrijfsvoering, zonder direct een compleet nieuw stalsysteem te plaatsen.

Agractie vindt het te vroeg om op zulke maatregelen te vertrouwen. Volgens de organisatie bestaat nog geen juridisch houdbaar systeem waarmee de beloofde vermindering van ammoniak kan worden vastgelegd. Ook is volgens Agractie onzeker of zo'n aanpak juridische procedures zal doorstaan.

„In een tijdperk waarin de meest minimale verschuivingen of afwijkingen in vergunningaanvragen aangevochten en afgeschoten worden vindt Agractie het onverantwoord om hier al een voorschot op te nemen”, aldus de organisatie. Zelfs wanneer managementmaatregelen wel stikstofwinst opleveren, zou volgens Agractie daarnaast een investering in een erkend stalsysteem nodig blijven.

Officiële rekentool laat op zich wachten
Daarmee draait het conflict niet alleen om verschillende rekenmethoden. Ook de volgorde waarin het kabinet zijn plannen uitwerkt ligt onder vuur. De Tweede Kamer heeft volgens Agractie inmiddels gevraagd waarom het ministerie niet zelf eerder met een rekentool is gekomen. LVVN heeft WUR vervolgens opdracht gegeven een instrument te ontwikkelen.

Agractie vindt dat boeren eerder duidelijkheid moeten krijgen. De organisatie stelt dat de sector nu al met de eigen rekentool kan laten zien dat de voorgestelde normen volgens haar niet uitvoerbaar zijn, terwijl een officieel instrument pas volgend jaar volgt.

Daarbij is wel een belangrijk onderscheid nodig. Dat Agractie naar eigen zeggen rekent met momenteel erkende en juridisch geldige gegevens, bewijst op zichzelf niet dat haar rekentool nauwkeuriger is dan het toekomstige model van WUR. Die officiële tool is immers nog niet beschikbaar en kan dus nog niet inhoudelijk met de berekeningen van Agractie worden vergeleken.