D66 en CDA willen begrotingsdeal met PRO, VVD verzet zich tegen linkse keuze
D66 en CDA willen dat de linkse oppositiepartij PRO een grotere rol krijgt bij de onderhandelingen over de begroting. Daarmee botsen de twee coalitiepartijen met de VVD. Die partij wil geen duidelijke voorkeur voor links uitspreken en vreest dat een keuze voor PRO de banden met rechtse oppositiepartijen als JA21 en SGP onder druk zet. Binnen de coalitie ontstaat zo discussie over de manier waarop het minderheidskabinet voldoende steun voor de begroting moet vinden.
De fracties van D66, CDA en VVD voeren hierover overleg met de vicepremiers van het kabinet onder leiding van premier Jetten. D66 en CDA willen duidelijk maken dat zij moeite hebben met de aanpak van minister van Financiën Heinen van de VVD. Heinen werkt aan een sluitende begroting voor Prinsjesdag op 15 september. Daarin probeert hij zowel partijen op links als op rechts tegemoet te komen.
D66 en CDA willen politieke garanties
Volgens Heinen is het begrotingswerk inhoudelijk vrijwel afgerond. Hij zegt vertrouwen te hebben in een goede afloop. ‘Mijn nachten zijn heel kort, maar ik zie een goede kans dat dit gaat lukken.’ Ook stelt hij: ‘De puzzel valt te leggen. We zitten nu in de fase van de politiek weging. Dan moet alles bij elkaar komen.’
D66 en CDA delen dat optimisme niet. CDA-leider Bontenbal benadrukte dat er nog geen politiek akkoord ligt. ‘Nee, we zijn in gesprek. De minister van Financiën doet zijn werk en probeert alles in tabellen te vatten. Maar we hebben nog lang geen akkoord.’ Volgens beide partijen levert de huidige aanpak geen brede meerderheid op.
Zij vrezen dat Heinen te veel onderhandelingsruimte weggeeft door vooraf maatregelen in de begroting op te nemen die voor verschillende oppositiepartijen aantrekkelijk zijn. Daarmee is nog niet zeker dat de plannen uiteindelijk voldoende steun krijgen in zowel de Tweede als de Eerste Kamer. D66 en CDA willen daarom liever een grotere politieke afspraak met duidelijke garanties van oppositiepartijen.
VVD wil rechtse partijen niet van zich vervreemden
De VVD wil juist voorkomen dat de coalitie zich nadrukkelijk op een linkse partij richt. De liberalen houden rekening met hun relatie met JA21 en SGP. Een duidelijke voorkeur voor PRO kan die verhoudingen volgens de VVD verslechteren. Daarmee loopt binnen de coalitie ook een discussie over de vraag of steun vooral links of breder in de Kamer moet worden gezocht.
Premier Jetten probeert ondertussen het beeld van grote verdeeldheid te temperen. ‘Het is heel logisch dat oppositiepartijen hoog inzetten, dat zou ik ook doen als ik oppositiepartij was’, zegt hij. Hij voegt eraan toe: ‘Maar binnenskamers heb ik constructieve gesprekken. Wij zijn echt bereid om ver te gaan.’
PRO blijft voor D66 en CDA aantrekkelijk omdat de partij een meerderheid in de Tweede Kamer en bijna een meerderheid in de Eerste Kamer kan helpen garanderen. Jetten houdt ook andere opties open. ‘Ik sluit niet uit dat de komende dagen ook nog andere fractievoorzitters worden uitgenodigd en dan hoop ik dat dat is om de laatste puntjes op de i te zetten.’
