Het ging om mensen die toestemming hadden gekregen om in Groot-Brittannië te blijven en daarna dakloos waren geworden. De gemeente wilde haar beschikbare woningen vooral gebruiken voor de groeiende groep daklozen in de stad. Inmiddels staan meer dan 31.000 mensen op de wachtlijst, terwijl Edinburgh samen met woningcorporaties ongeveer 42.000 sociale woningen beheert.

Gemeente draait beleid terug
De gemeenteraad besloot dinsdag om het oude systeem vanaf oktober weer in te voeren. Daardoor worden aanvragen van gewone woningzoekenden opnieuw verwerkt. De maatregel uit april 2025 wordt daarmee teruggedraaid.

Schotland verplicht gemeenten om mensen die buiten hun eigen schuld dakloos zijn te huisvesten. Voormalige asielzoekers vallen daar vaak onder zodra hun aanvraag door het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken is goedgekeurd. Het aantal daklozen in Edinburgh is in vijf jaar met 75 procent gestegen.

Ook het gebruik van tijdelijke huisvesting door dakloze voormalige asielzoekers nam sterk toe. Volgens gemeentelijke cijfers ging hun aandeel sinds 2023 van ongeveer 1 procent naar meer dan 16 procent. Het aandeel van Schotse huishoudens bleef in die periode ongeveer gelijk.

Conservatieven wijzen naar SNP-beleid
Tim Eagle, woordvoerder wonen van de Schotse Conservatieven, noemt de cijfers een ‘vernietigend oordeel’ over het optreden van de SNP. ‘Gewone inwoners van Edinburgh zijn blijven wachten terwijl het systeem volledig verstopt raakt. De eigen cijfers van de gemeente laten een enorme stijging zien van dakloze asielzoekers die tijdelijke huisvesting gebruiken, waardoor de druk op een woningstelsel dat al bezwijkt verder toeneemt.’

Volgens interne documenten speelde de groei van het aantal erkende vluchtelingen dat huisvesting nodig had een belangrijke rol in de dakloosheidscrisis. Een wetswijziging van de SNP uit 2012 verplicht gemeenten om alle onvrijwillig dakloze mensen te huisvesten, ook alleenstaande mannen. In 2022 werd bovendien de eis afgeschaft dat iemand een lokale band met een gebied moest hebben om daar voor een gemeentewoning in aanmerking te komen.

Thomas Kerr, de Schotse viceleider van Reform UK, reageerde fel. ‘Het is één ding om Schotland als een gastvrij land te presenteren, maar het is iets heel anders om vreemden en buitenstaanders voorrang te geven boven de meest kwetsbaren in de samenleving.’ De gemeente benadrukt dat zij verschillende oorzaken van dakloosheid apart volgt en zegt ondanks de druk vooruitgang te boeken met haar noodplan.