Van Damme opende haar LinkedIn-bericht met de duidelijke boodschap: „Eersteklas afschaffen en vrouwencoupés invoeren!” Tijdens een reis door Brazilië maakte ze naar eigen zeggen veel gebruik van het openbaar vervoer. In Rio de Janeiro zag ze een rijtuig waar alleen vrouwen gebruik van mogen maken. Op het perron staat aangegeven waar die coupé stopt.

Volgens het Statenlid draagt zo'n voorziening bij aan veiliger reizen voor vrouwen. Ze koppelt het voorbeeld aan een initiatiefvoorstel dat ze in oktober wil verdedigen. Daarin wil ze dat „het vrouwelijk perspectief én de veiligheid van vrouwen” worden meegenomen in het provinciale beleid van Zuid-Holland.

Kritiek: pak daders aan, niet vrouwen
De reacties onder het bericht zijn voor een groot deel kritisch. Een veelgehoord bezwaar is dat een vrouwencoupé niet de oorzaak van onveiligheid aanpakt. Strategisch adviseur Ben Schaeffer schrijft: „Vandaag een vrouwencoupé, morgen gescheiden voorzieningen op andere plekken. Volgens mij is dat de verkeerde richting én het verkeerde signaal.” Volgens hem moeten mensen die intimideren of grenzen overschrijden worden aangepakt. „Dezelfde trein, dezelfde openbare ruimte, dezelfde regels voor iedereen.”

Ook wordt betwijfeld of D66 het Braziliaanse voorbeeld als vooruitgang moet presenteren. Silvia de Leeuw wijst erop dat vrouwencoupés in verschillende landen juist ontstonden vanwege ernstige problemen met intimidatie en aanranding. Zij noemt zo'n apart rijtuig „vooral een noodmaatregel tegen een ernstig veiligheidsprobleem, niet iets wat je als vooruitgang zou moeten willen presenteren.”

Anette van Minkelen sluit zich hierbij aan. „Misschien is het beter om niet aan symptoombestrijding te doen maar een samenleving waar mannen en vrouwen elkaar respecteren.”

Andere reageerders vinden dat vrouwen door het plan juist worden beperkt. „Het wrange is dat je met zo’n maatregel de verantwoordelijkheid feitelijk weer bij vrouwen legt: ga maar in een aparte wagon zitten om veilig te zijn, in plaats van het gedrag van mannen aan te pakken”, schrijft De Leeuw. Een veiligheidskundige vraagt Van Damme eveneens om eerst te onderzoeken waar de angst en onveiligheid vandaan komen.

Veiligheid Brazilië moeilijk met Nederland te vergelijken
Ook de keuze voor Rio de Janeiro als voorbeeld roept vragen op. Brazilië heeft namelijk een veel hoger niveau van dodelijk geweld dan Nederland. In Brazilië werden in 2024 officieel 42.590 moorden geregistreerd. Dat kwam neer op 20,1 per 100.000 inwoners. 

Nederland telde datzelfde jaar 122 slachtoffers van moord en doodslag. Het CBS kwam uit op 6,8 slachtoffers per miljoen inwoners, oftewel 0,68 per 100.000. De Braziliaanse landelijke moordratio was daarmee ongeveer dertig keer zo hoog. 

Zwemuren maken discussie breder
Opvallend is dat het voorstel vrijwel tegelijk komt met een andere discussie binnen D66. In Amsterdam-Noord wil D66-stadsdeelcommissielid Barbara van der Veen een speciaal zwemuur voor vrouwen in het Noorderparkbad. In drie andere Amsterdamse zwembaden bestaat zo'n uur al. D66 vindt dat vrouwen in Noord dezelfde keuze moeten krijgen.

Een partijwoordvoerder zei daarover: „Als D66 vinden we dat het vrouwelijk perspectief in de publieke ruimte centraler mag komen te staan, dus ook bij publieke sportvoorzieningen.” De partij benadrukt dat gemengd zwemmen daarnaast gewoon mogelijk moet blijven.