Minister van Binnenlandse Zaken Shabana Mahmood maakte de plannen bekend tijdens het Labour-congres in Liverpool. In eerste instantie gaat het volgens het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken om honderden vluchtelingen. Later moet dat groeien tot enkele duizenden per jaar. De regering zegt dat ieder jaar een maximum wordt vastgesteld.

VN krijgt rol bij selectie
Ongeveer een kwart van de verwijzingen via de heropende Britse hervestigingsregeling bestaat naar verwachting uit Afghaanse vrouwen en meisjes en Palestijnse vluchtelingen. Ook slachtoffers van marteling en mensen met ernstige medische problemen kunnen in aanmerking komen. De eerste aankomsten worden nog dit jaar verwacht.

De selectie gebeurt samen met de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties en het Internationale Vluchtelingenhulpproject. Deze organisaties identificeren vluchtelingen en dragen hen voor. Kandidaten moeten vervolgens veiligheids- en strafrechtelijke controles ondergaan.

Mahmood schreef op X: 'Deze regering zal de Britse hervestigingsroute heropenen in samenwerking met de Verenigde Naties. We zullen kwetsbare vluchtelingen uit kampen over de hele wereld opnemen en hun de kans geven op een nieuw en beter leven hier in Groot-Brittannië. De eerste aankomsten beginnen dit jaar.'

Gemeenschappen en bedrijven als sponsor
Naast de bestaande hervestigingsregeling komen nieuwe routes waarbij gemeenschappen, universiteiten en werkgevers een rol krijgen. Sponsoren moeten onder meer helpen met huisvesting, integratie en ondersteuning bij het vinden van werk. De regeling is deels gebaseerd op eerdere gemeenschapssponsoring en op het programma waarmee Oekraïense vluchtelingen naar Groot-Brittannië kwamen.

Via die Oekraïne-regeling werden meer dan 200.000 mensen gesponsord. De bestaande Britse regeling voor gemeenschapssponsoring was veel kleiner. Tussen 2016 en 2023 werden daarmee 1.034 vluchtelingen hervestigd.

Goodwin waarschuwt voor gevolgen
Matt Goodwin, publiek intellectueel en prominent binnen Reform UK, reageert zeer kritisch. Hij vreest dat de Verenigde Naties en particuliere organisaties te veel invloed krijgen op het Britse migratiebeleid. Ook waarschuwt hij voor extra druk op woningen, gezondheidszorg en andere publieke diensten.

Goodwin schrijft: 'Wat er met Groot-Brittannië staat te gebeuren is werkelijk waanzinnig.' Hij stelt verder dat Britten 'opnieuw behandeld [worden] als tweederangsburgers in hun eigen land, gedwongen te leven met een beleid waarvoor zij nooit hebben gestemd of gevraagd.' Zijn bredere kritiek richt zich op kosten, gezinsmigratie en de vraag hoeveel controle de Britse staat over de nieuwe routes houdt.

Tegelijk ruzie binnen Labour
De nieuwe routes komen terwijl Mahmood binnen haar eigen partij onder druk staat om andere migratieregels minder streng te maken. Haar hervormingen verhogen voor veel migranten de normale wachttijd voor permanent verblijf van vijf naar tien jaar. Voor sommige groepen kan die periode nog langer worden.

Vooral de positie van ongeveer 185.000 buitenlandse zorgmedewerkers leidt tot verzet. Tot honderd Labour-parlementsleden zouden bezwaar hebben tegen de plannen. Partijprominent Angela Rayner heeft kritiek geuit op het veranderen van de voorwaarden voor mensen die al legaal in Groot-Brittannië wonen.

Mahmood zei hierover: 'We zullen tot een positie komen die rechtvaardigheid voor degenen die hier legaal zijn gekomen in evenwicht brengt met rechtvaardigheid voor Britse burgers in dit hele land.'

De regering presenteert de nieuwe vluchtelingenroutes als een gecontroleerd alternatief voor illegale migratie. Critici vrezen echter dat daarmee een nieuwe stroom ontstaat dat in omvang kan groeien.