Het twistpunt is de manier waarop verschillende vormen van vermogen straks worden belast. Het kabinet wil vanaf 2028 belasting gaan heffen over het werkelijke rendement in box 3. Het wetsvoorstel is in februari 2026 aangenomen door de Tweede Kamer en ligt nog bij de Eerste Kamer. Volgens de Nederlandse Vereniging van Cryptodienstverleners (NVC) dreigt daarbij een ongelijke behandeling te ontstaan. Direct aangehouden cryptovaluta zouden onder een vermogensaanwasbelasting vallen. De branche wil juist dat voor crypto een vermogenswinstbelasting gaat gelden. Het onderscheid tussen vermogensaanwas en vermogenswinst is belangrijk.

Bij een vermogensaanwasbelasting wordt niet alleen gekeken naar daadwerkelijk ontvangen inkomsten, maar ook naar de waardestijging van een bezit gedurende het belastingjaar. Een belegger kan daardoor belasting verschuldigd zijn over een koersstijging terwijl hij zijn belegging nog niet heeft verkocht.

Daalt de waarde, dan kunnen verliezen binnen de regels worden verrekend met toekomstige positieve rendementen. Bij een vermogenswinstbelasting komt de belasting over de waardestijging in beginsel pas aan de orde wanneer de winst daadwerkelijk wordt gerealiseerd, bijvoorbeeld door verkoop.

Het huidige wetsvoorstel gebruikt beide systemen. De hoofdregel wordt een vermogensaanwasbelasting. Voor bepaalde vermogensbestanddelen gelden uitzonderingen. Zo voorziet het voorstel in een vermogenswinstbelasting voor onroerend goed en aandelen in bepaalde startups en scale-ups. 

Daar ontstaat volgens de cryptosector een probleem. Een belegger kan rechtstreeks bitcoin kopen en zelf eigenaar worden van de cryptomunt. Maar hij kan ook kiezen voor een financieel product dat blootstelling geeft aan de koers van bitcoin. Volgens de NVC kan een fiscaal verschil tussen dergelijke vormen van beleggen de keuze van consumenten beïnvloeden. "Precies dezelfde bitcoin, maar dan verpakt in een afgeleid instrument, een ETF, wordt anders belast. Dat is een waterbedeffect en zal veel ongewenste effecten hebben”, zegt Halve.

De branche vreest dat belastingplichtigen daardoor niet langer alleen kijken naar het rendement, de kosten en risico’s van een belegging. De fiscale behandeling kan mede bepalen welke constructie zij kiezen. Dat kan volgens de vereniging betekenen dat geld verschuift van rechtstreeks aangehouden cryptovaluta naar financiële producten.