Attema uit zijn kritiek in een column in ledenmagazine Melk. Daar schrijft hij dat bij boeren grote onzekerheid bestaat over hun toekomst. “In de Nederlandse stikstofplannen die er nu liggen, ontbreekt dat economisch perspectief volledig.”

‘Meerkosten kunnen worden terugverdiend’
Het kabinet wil de stikstofuitstoot verder terugbrengen met onder meer emissiedoelen op bedrijfsniveau, grondgebondenheid voor melkveehouders en aanvullende maatregelen rond kwetsbare natuurgebieden. Boeren moeten daarbij mogelijkheden krijgen om hun bedrijf aan te passen. 

Volgens Attema schiet het huidige pakket economisch echter tekort. “Het voorgenomen beleid vraagt forse investeringen van melkveehouders, zonder de zekerheid dat de doelen praktisch gerealiseerd kunnen worden. Het plan biedt ook geen enkel zicht op hoe de meerkosten kunnen worden terugverdiend.”

Dat raakt volgens hem uiteindelijk niet alleen individuele boeren, maar de hele zuivelketen. “Zo ondermijnt het de economische basis onder elk Nederlands melkveebedrijf. Het zet de toekomst van onze melkveebedrijven én de internationale concurrentiepositie van onze zuivel op het spel.”

Hardere toon vanuit FrieslandCampina
Daarmee kiest de coöperatievoorzitter een aanzienlijk scherpere toon dan FrieslandCampina eerder deze zomer liet horen. Bij de presentatie van de halfjaarcijfers zei topman Derck Jan van Karnebeek nog vooral blij te zijn dat er meer duidelijkheid over het stikstofbeleid kwam, al plaatste hij daar ook kanttekeningen bij.

Sindsdien zijn de gevolgen van het pakket verder uitgewerkt. Het kabinet presenteerde eind juni zijn stikstofaanpak en stelde daarbij juist dat boeren met de maatregelen “duidelijkheid en steun voor toekomstbestendige keuzes” krijgen. Minister Jaimi van Essen benadrukt dat de landbouw volgens hem perspectief moet houden terwijl tegelijkertijd de natuur wordt hersteld. 

Attema betwist vooral dat het economische perspectief in de huidige vorm voldoende is uitgewerkt. Hij benadrukt dat FrieslandCampina zelf geen belangenorganisatie is, maar wel verantwoordelijkheid draagt voor de toekomst van zijn leden. De coöperatie wil volgens hem blijven werken aan praktische oplossingen en een sterke melkprijs.

De stikstofplannen zijn bovendien nog niet volledig in wetgeving omgezet. Het kabinet werkt de maatregelen verder uit voordat de Kamer over de uiteindelijke regels beslist. Voor FrieslandCampina is daarmee de inzet duidelijk: stikstofreductie alleen is volgens Attema niet genoeg als melkveehouders tegelijkertijd onvoldoende zicht houden op een rendabel bedrijf.