SP en BIJ1 willen gratis ov Amsterdam, college waarschuwt voor kosten tot 250 miljoen euro
De SP en BIJ1 willen dat alle inwoners van Amsterdam gratis gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer. Maar volgens het Amsterdamse stadsbestuur brengt dat plan grote financiële en praktische problemen met zich mee. Het zou de gemeente naar schatting 175 tot 250 miljoen euro per jaar kosten. Bovendien waarschuwt het college van burgemeester en wethouders dat vervoerder GVB de verwachte toestroom van extra reizigers niet aankan.
De twee partijen willen onderzoeken wat het kost om Amsterdammers gratis te laten reizen met bus, tram en metro. Ook willen ze bekijken hoe de gemeente dat kan betalen. Daarbij worden de toeristenbelasting en belastingen voor eigenaren van woningen en bedrijfspanden als mogelijke inkomstenbronnen genoemd.
Honderden miljoenen aan inkomsten
Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen pleitten zowel de SP als BIJ1 voor gratis openbaar vervoer. De SP gebruikte daarbij de leus 'gratis ov voor iedereen'. BIJ1 had het plan ook al bij de verkiezingen van 2022 naar voren gebracht.
Kinderen tot en met elf jaar kunnen in Amsterdam inmiddels gratis met het openbaar vervoer reizen. Volgens het college ontvangt het GVB jaarlijks nog 350 miljoen euro van reizigers die wel betalen. Ongeveer twee derde van alle reizigers woont in Amsterdam.
Als ook deze Amsterdamse reizigers niets meer hoeven te betalen, loopt het verlies aan inkomsten volgens het stadsbestuur flink op. Op basis van een 'zeer grove berekening' komt het college uit op 175 tot 250 miljoen euro per jaar. Daarmee zijn nog niet alle mogelijke kosten meegerekend.
GVB kan extra drukte niet verwerken
Gratis reizen zal naar verwachting meer mensen naar het openbaar vervoer trekken. Om die reizigers te vervoeren, is extra capaciteit nodig. Het college schrijft: 'Dan stijgt het gebruik, en daarmee ook de kosten (voor benodigde extra capaciteit)'. Daarop volgt een duidelijke waarschuwing: 'Bovendien kan het GVB deze extra vraag niet aan', meldt AT5.
Het stadsbestuur noemt het voorstel bovendien 'beleidsmatig onwenselijk'. Het verwacht dat inwoners minder vaak gaan lopen of fietsen wanneer bus, tram en metro gratis zijn. Ook vraagt het college zich af of een algemene gratis regeling een verstandige manier is om vervoerskosten betaalbaar te houden.
Veel Amsterdammers kunnen zelf betalen
Volgens burgemeester en wethouders kunnen veel inwoners de ritprijs zelf betalen. Daarnaast bestaan er al regelingen voor bepaalde groepen reizigers. Het college stelt dat 'een groot deel van de Amsterdammers voldoende middelen heeft om te kunnen betalen voor OV'.
Het college raadt andere partijen daarom af om het plan van SP en BIJ1 te steunen. Op 11 november bespreekt de Amsterdamse gemeenteraad onder meer dit voorstel. Dan kan blijken hoeveel steun het idee krijgt.
