Hoogleraar vertelt hoe corrupt Oekraïne is: 'Het is zo alledaags'

Achtergronden9 november 2023 3 minuten Marit Nubé
Laenen Zelensky
De Afspraak/ANP

Deze week heeft Oekraïne groen licht gekregen om de onderhandelingen over het EU-lidmaatschap te beginnen. Volgens Commissievoorzitter Ursula von der Leyen boekt het land enorme vooruitgang in zijn strijd tegen corruptie en witwassing. Maar of Oekraïne echt zo corruptievrij is, is volgens critici maar de vraag. Op de Vlaamse tv vertelt een hoogleraar dat corruptie onderdeel is van het dagelijks leven in Oekraïne.

Oekraïne en de Europese Unie mogen de onderhandelingen starten voor een Oekraïense toetreding tot de Europese Unie. In een rapport geeft de Europese Commissie hiervoor groen licht. Volgnes Comissievorozitter Ursula von der Leyen boekt Oekraïne enorme vooruitgang die Oekraïne met zijn binnenlandse hervormingen. Zij stelt zelfs dat het land al aan "ruim 90 procent" van de doelen voldoet.

De hervormingen behelzen onder meer een lik-op-stukbeleid tegen witwassen, corruptie in hoge kringen, de invloed van oligarchen en voor een sterker strafrecht. De maatregelen zijn nodig om de onderhandelingen te laten beginnen over een Oekraïense toetreding tot de EU.

Corruptie in hoge kringen
Sinds vorige zomer is Oekraïne officieel kandidaat-lidstaat aan de EU. Alleen ligt het toetredingsproces momenteel op zijn gat, omdat Oekraïne nog lang niet voldoet aan alle voorwaarden. Het land kampt namelijk met wijdverbreide corruptie. Volgens de jaarlijkse corruptie-index staat Oekraïne tussen landen als Malawi, Mongolië, Kenia, El Salvador en Algerije.

Ondermeer de Amerikaanse regering en voormalig EU-chef Jean-Claude Juncker maken zich grote zorgen om de corruptie in Oekraïne. Ook in eigen land klinkt kritiek: driekwart van de Oekraïense bevolking vindt namelijk dat president Zelensky verantwoordelijk is voor de systematische corruptie in Oekraïne. Dit blijkt uit een onderzoek van de Stichting voor Democratische Initiatieven en het Internationale Sociologische Instituut van Kiev.  

Daarnaast zijn er zorgen om de machtstoename van Voldymyr Zelensky. De huidige president van Oekraïne wil namelijk geen verkiezingen meer uitschrijven in zijn land. Vorige maand werden al de parlementsverkiezingen gepasseerd, en het liefst ziet Zelensky hetzelfde gebeuren met de presidentsverkiezingen van dit voorjaar.

Ook heeft Zelensky elf oppositiepartijen verboden en de vrije pers aan banden gelegd. Tot slot zijn er vermoedens dat hij zo'n 400 miljoen euro aan Amerikaanse steungeld in zijn eigen zak heeft gestopt.

Corruptie in dagelijks leven
Niet alleen in hogere kringen, maar ook in het dagelijks leven zspeelt corruptie een groet ro. Dit vertelt hoogleraar van Russische politiek, Ria Laenen, bij het Vlaamse tv-programma De Afspraak.

"Je moet betalen", legt ze uit. "Het staat natuurlijk nergens neergeschreven dat je dat moet, maar het zijn allemaal ongeschreven gedragsregels waarvan de mensen soms zelfs niet beseffen dat het corruptie is, omdat het zo'n deel uitmaakt van het alledaagse leven."

Als voorbeeld wijst ze naar de medische zorg in Oekraïne. "Als je naar de spoedafdeling van het ziekenhuis moet en je hebt een enveloppe bij, kun je sneller geholpen worden", zegt ze.

Ook op het gebied van onderwijs kent Laenen genoeg gevallen. Zo is er het voorbeeld van de herexamens van studenten: als je geld geeft, zal de beoordelaar wat minder streng zijn. Hetzelfde geldt voor de arbeidsmarkten, met het verkrijgen van een baan.

Laenens relaas maakt de tongen los op sociale media. Zo merken X-gebruikers op dat deze praktijken ook gelden in Griekenland, Roemenië en Bulgarije. Deze Oost-Europese landen zijn al aangesloten bij de Europese Unie.

Meerartikelen

Gideon
Nieuws

Gideon van Meijeren: dit gaat er écht schuil achter de stikstofcrisis

Uit onderzoek van NRC blijkt dat Schiphol soepelere stikstofregels kreeg dan andere bedrijven in Nederland. Hierdoor kon het vliegveld eenvoudiger een natuurvergunning krijgen en hoefde het aantal vluchten niet omlaag. Deze week werd hierover gedebat

De Mos
Nieuws

Zet OM jacht op De Mos voort? 'Nog in beraad over in cassatie gaan'

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft nog geen beslissing genomen over een mogelijk cassatieberoep bij de Hoge Raad in de zaak tegen Richard de Mos en zijn medeverdachten. Een woordvoerder van het OM verklaarde na de uitspraak van het gerechtshof in Den

Wilders
Peiling

Peiling: PVV levert zetels in bij komst nieuw kabinet

De PVV van Geert Wilders levert in de nieuwste peiling van Ipsos vier zetels in ten opzichte van vorige maand. Kiezers lopen vooral weg bij de PVV omdat een deel van de achterban niet blij is met het nieuwe kabinet. De PVV staat nog wel 15 zetels bov

Amsterdam
Video

Zien: Blèrende moslim valt Amsterdamse terrasgangers lastig

Amsterdamse terrasgangers blijken tegenwoordig niet altijd meer onbezorgd een hapje te kunnen eten. Op beelden is te zien hoe hun rust wordt verstoord door een blèrende moslim met een stereo en een djellaba. Hij zingt islamitische teksten en gaat exp

Kuipers
Nieuws

Politieke erfenis van oud-minister Kuipers uitgewist

De vijf Nederlandse centra voor kinderhartchirurgie gaan intensiever met elkaar samenwerken. Hierover is een akkoord bereikt, meldt Zorgminister Dijkstra aan de Tweede Kamer. Met dit besluit gaat de politieke erfenis van voormalig VWS-minister Ernst

Jinek
Nieuws

Nieuwe NPO-verhuizing Jinek kost jaarlijks 2 miljoen euro extra

De verhuizing van Eva Jineks nieuwe talkshow naar Amsterdam veroorzaakt opschudding. De keuze om haar programma niet in Hilversum maar in Amsterdam te produceren, verhoogt de kosten met bijna twee miljoen euro per seizoen. Dit leidt tot kritiek vanui

Le Pen Bardella
Nieuws

Partij Le Pen trekt lijn: geen Franse troepen naar Oekraïne

Rassemblement National (RN), de partij van Marine Le Pen, wil dat de Franse regering geen Franse troepen of langeafstandsraketten stuurt naar Oekraïne. Dit kondigt partijleider Jordan Bardella aan, in aanloop naar de vervroegde parlementsverkiezingen

Van der Wal
Achtergronden

E-mail onthult demissionaire VVD-plannen voor transitie in landbouwsector

Onderzoeksjournalist Marc van der Vegt heeft een e-mail ontdekt van demissionair stikstofminister Van der Wal (VVD) aan de toenmalige minister van Landbouw, Staghouwer. De e-mail, gedateerd 9 mei 2022, schetst een visionair beeld voor de toekomst van

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

omtzigt
Nieuws

Pieter Omtzigt pakt Rutte aan en wil weten vanaf wanneer NAVO-kandidatuur speelde

Mark Rutte, op dit moment nog demissionair minister-president van Nederland, wordt de nieuwe baas van de NAVO. Dat nieuws kwam deze week naar buiten. Zijn termijn begint in oktober. Maar Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt is nog niet klaar met Rutte. Hij

pakistan
Nieuws

Pakistan: woedende horde moslims bestormt politiebureau en lyncht toerist

Een woedende horde moslims in Pakistan heeft 36-jarige man gelyncht. De 36-jarige Pakistaan werd uit een politiebureau gesleurd, doodgeslagen en vervolgens in de brand gestoken. Hij werd verdacht van godslastering. De man was zelf Pakistaans moslim e

Nancy Faeser
Nieuws

Duitsland gaat "gevaarlijke islamitische personen" het land uitzetten

De procedure om criminele en gevaarlijke vluchtelingen het land uit te zetten wordt in Duitsland versneld. Dat maakte Nancy Faeser, de minister van Binnenlandse Zaken in Duitsland, vrijdag bekend.  Asielproblematiek en illegale migratie spelen een gr

ChatGPT
Fun

Bewijs: ChatGPT gelooft niet in woke taalgebruik

Ook ChatGPT lijkt weinig trek te hebben in woke taalgebruik. Op de vraag wat de Italiaanse vertaling is van 'non-binair', geeft de AI-chatbot zowel een vrouwelijke als een mannelijke versie. Dit is ironisch, aangezien de term 'non-binair' juist is be

pfizer
Nieuws

Amerikaanse staat sleept Pfizer voor de rechter; dit is wat u moet weten

De Amerikaanse staat Kansas heeft Pfizer deze week voor de rechter gedaagd. Het farmaceutische bedrijf wordt beschuldigd van het misleiden van het publiek over de risico’s en effectiviteit van zijn COVID-19-vaccin. Kansas stelt dat Pfizer de wet heef

Ursula
Nieuws

Von der Leyen stopt kritisch rapport over Italië in doofpot om Meloni voor zich te winnen

Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, heeft naar verluidt geprobeerd om de kwestie van mediavrijheid niet verder op te schudden, te midden van haar inspanningen om steun te vergaren voor een tweede termijn als voorzitter van

Regenboog
Nieuws

Inlichtingendiensten VS vieren Pride-maand met bijzondere activeiten

De hoogste inlichtingendienst van de Verenigde Staten viert Pride Month op een opvallende manier door agenten uit te nodigen om de transgender vlag op hun nagels te laten schilderen, deel te nemen aan een "Pride Ally Challenge," en te leren van een "

Le Pen
Achtergronden

Le Pen wil remigratie islamisten realiseren als haar partij parlementsverkiezingen wint

Rassemblement National-prominent Marine Le Pen maakt één belofte in aanloop naar de parlementsverkiezingen in Frankrijk: als haar partij wint worden islamisten direct het land uitgezet. Volgens haar is dit simpelweg een "beroep op de wijsheid" doen.

Bom
De Bom

Niet iedereen heeft last gehad van het desastreuze woonbeleid van Hugo de Jonge

Het einde van Hugo de Jonge als minister voor Volkshuisvesting is nabij; zijn opvolger Mona Keijzer wacht een zware taak. Zij moet namelijk hard aan de bak en flink gaan puinruimen. Maar niet iedereen had last van het waardeloze woonbeleid van Hugo d

Gevangenis
Onderzoek

Duitse gevangenissen overvol met buitenlandse criminelen: dit zijn de cijfers

De Duitse gevangenissen zitten vooral vol met criminelen die geen Duits paspoort hebben, blijk uit nieuwe cijfers. Maar liefst 58 procent van alle gevangenen in Duitsland zijn buitenlanders, terwijl ze slechts 15 procent van de bevolking uitmaken. De

Contant
Nieuws

Demissionair kabinet wil op valreep contante betalingen vanaf 3.000 euro verbieden

Het demissionaire kabinet wil contante betalingen boven 3.000 euro verbieden. Een wetsvoorstel is hiervoor naar de Tweede Kamer gestuurd. Mocht het wetsvoorstel niet worden aangenomen, dan loopt Nederland mogelijk zo'n 600 miljoen euro aan Europees g

De Mos
Nieuws

Richard de Mos ook in hoger beroep vrijgesproken; OM gaat door het stof

De Haagse politicus Richard de Mos is in hoger beroep opnieuw vrijgesproken van omkoping. Dit heeft het gerechtshof vanmiddag bepaald. Ook oud-wethouder Rachid Guernaoui en vijf andere verdachten zijn vrijgesproken van omkoping. Hoewel de verdachten