Schoof voorkwam vroege val kabinet: extra asielmaatregelen als compromis
Het kabinet-Schoof was op de rand van een val door een onopgelost conflict over strengere asielmaatregelen. Alleen de nieuwe afspraken tussen de coalitiepartijen PVV, VVD, NSC en BBB zorgden ervoor dat een crisis kon worden afgewend. Dit vertelt premier Dick Schoof in een interview met Met Het Oog op Morgen.
Het probleem ontstond tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen, toen NSC openlijk twijfels uitte over het plan om het staatsnoodrecht in te zetten voor strenge asielmaatregelen. PVV-leider Geert Wilders vond het gebruik van noodrecht essentieel en was gefrustreerd door de bezwaren. Volgens hem was het opnemen van het staatsnoodrecht in het hoofdlijnenakkoord een duidelijke afspraak en zonder deze "noodknop" was er volgens hem weinig ruimte voor alternatieven.
Hoewel Wilders formeel niet dreigde met een kabinetscrisis, bracht zijn strenge houding wel een crisissfeer in Den Haag. De Eerste Kamer gaf intussen aan geen steun te zullen geven aan de invoering van noodrecht voor het asielbeleid.
Schoof: "Over eigen schaduw springen"
Om de impasse te doorbreken, begon premier Schoof met intensieve gesprekken met de grootste tegenpolen in de coalitie: de PVV en NSC. Het doel was een compromis dat recht zou doen aan de bezwaren van NSC tegen het staatsnoodrecht en toch tegemoet zou komen aan de roep van de PVV om stevig asielbeleid. Schoof benadrukt dat de tijd drong: "Ik wilde vóór de herfstvakantie klaar zijn, op 25 oktober."
Op woensdag lekte het compromis tussen de PVV en NSC uit. Het staatsnoodrecht werd uit de plannen geschrapt, en Wilders ging akkoord om deze voorwaarde te laten vallen. De volgende dag voegden VVD en BBB zich bij de gesprekken, die ruim acht uur duurden. Volgens Schoof verliepen de onderhandelingen "constructief, maar spannend." Hij gaf aan dat alle coalitiepartijen "over hun eigen schaduw heen moesten springen" om tot een oplossing te komen.
Asielnoodmaatregelenwet en de nieuwe asielplannen
Het compromis werd gepresenteerd in de vorm van de ‘Asielnoodmaatregelenwet’. Deze wet biedt alternatieven voor het staatsnoodrecht en bevat enkele ingrijpende maatregelen:
- Verkorte verblijfsvergunning: Asielvergunningen worden nu nog maar drie jaar geldig, in plaats van de eerdere vijf jaar.
- Grenscontroles: Vanaf eind november worden grenscontroles ingezet om irreguliere migranten, zoals asielzoekers die eerder in een ander land asiel hebben aangevraagd, terug te sturen naar landen zoals Duitsland of België.
- Beperking op gemeentelijke opvang: Gemeenten worden niet langer verplicht om asielzoekers op te vangen. In plaats daarvan komen er sobere voorzieningen om de opvang te organiseren.
- Veilige gebieden in Syrië: Bepaalde delen van Syrië worden herbeoordeeld op veiligheid, zodat Syriërs zonder verblijfsstatus kunnen worden teruggestuurd naar deze gebieden.
