Sinds de jaren vijftig had Irak relatief moderne wetgeving op het gebied van familierecht, die gehuwde vrouwen en kinderen beschermde en bepaalde dat de minimumleeftijd voor een huwelijk achttien jaar is. Maar met de nieuwe wet 188 krijgen religieuze sjiitische leiders aanzienlijk meer zeggenschap over familiezaken. Sj'iitische partijen in het parlement hebben zich jarenlang ingezet om dergelijke veranderingen door te voeren, maar nu de religieuze conservatieven een stevige meerderheid hebben, lijkt de wet deze keer kansrijker dan ooit om te worden aangenomen.

De voorgestelde wet geeft moslims in Irak de mogelijkheid om te trouwen volgens de huidige, meer seculiere wet of volgens de regels van hun religieuze stroming. Vooral binnen de sji'itische gemeenschap – die de meerderheid van de Iraakse bevolking vormt – zouden meisjes getroffen worden door deze wetswijziging. De wet stelt dat een meisje kan trouwen zodra zij de puberteit bereikt, wat in extreme gevallen al rond de leeftijd van negen jaar kan zijn.

Daarnaast introduceert de wet strengere regels voor voogdij en echtscheiding: in geval van scheiding krijgt de vader vrijwel automatisch het gezag over kinderen vanaf twee jaar. Vrouwen die willen scheiden, moeten bovendien een som geld betalen om van hun echtgenoot te mogen scheiden. Voor soennitische vrouwen en vrouwen die trouwen onder de bestaande wetgeving gelden deze regels niet.

Naast de mogelijkheid van kindhuwelijken legaliseert de wet ook zogenoemde “plezierhuwelijken”. Dit zijn tijdelijke huwelijkscontracten, vaak zonder getuigen, die kort kunnen duren – soms slechts enkele uren. Deze praktijk, die momenteel illegaal is maar toch al op veel plaatsen in Irak wordt toegepast, kan nu officieel worden vastgelegd. Critici stellen dat dit de deur opent voor meer misbruik en prostitutie, omdat mannen tegelijk met meerdere vrouwen getrouwd kunnen zijn.

Internationale en lokale verontwaardiging
Mensenrechtenorganisaties zoals Human Rights Watch hebben scherpe kritiek geuit op het wetsvoorstel. Ze wijzen erop dat de wet de ongelijkheid tussen sekten in Irak verder vergroot en dat deze jonge meisjes blootstelt aan misbruik. “Dit wetsvoorstel zorgt ervoor dat het ene meisje wordt beschermd tegen kindhuwelijken, terwijl haar klasgenoot gedwongen kan worden te trouwen,” stelde Human Rights Watch. De organisatie roept de Iraakse overheid op om de rechten van vrouwen en kinderen te beschermen in plaats van deze te beperken.

Ook binnen Irak groeit de kritiek. Er zijn verschillende protesten georganiseerd, waarbij met name vrouwenrechtenorganisaties de straat op gaan om de wet aan te vechten. Volgens VN-rapporten is momenteel al bijna 30 procent van de meisjes onder de 18 in Irak getrouwd, en deze wet dreigt dat aantal verder te laten stijgen.

De wetsvoorstellen voor kindhuwelijken en “plezierhuwelijken” vinden hun oorsprong in bepaalde interpretaties van islamitische geschriften, zoals de hadith. Hierin wordt de leeftijd van de derde vrouw van profeet Mohammed, Aisha, als zes jaar genoemd bij hun huwelijk en negen jaar bij het consummatie van het huwelijk. Hoewel deze interpretatie sterk wordt betwist door geleerden en academici, blijft het in sommige islamitische kringen een argument om zeer jonge huwelijken te rechtvaardigen.