Het probleem is niet dat X ooit vrij was van haatdragende inhoud, en in mijn ogen is dat nu ook niet disproportioneel anders of erger dan op andere platforms. Met die observatie in mijn achterhoofd, en onderzoek van het Pew Research Center dat heeft aangetoond dat X nu het politiek meest gebalanceerde platform is geworden, is mijn conclusie dan ook niet dat Volt weggaat vanwege haat. Nee, Volt lijkt eerder te schrikken van een hele set nieuwe wereldbeelden die nu eindelijk zichtbaar zijn. En wat dat zegt, is eigenlijk nog veel zorgwekkender, want dat zou een totaal andere discussie moeten oproepen.

De kern ligt in mijn ogen dan ook niet bij de hoeveelheid haat of meningsverschillen, maar bij hoe sociale media jarenlang het politieke discours hebben gestuurd via algoritmes, shadowbans en restricties op wat wel en niet gezegd mag worden. De Twitter Files hebben pijnlijk duidelijk gemaakt hoe manipulatief deze platforms zijn geweest. Onder Musk heeft X juist stappen gezet om die manipulatie te verminderen, waardoor meer diversiteit aan meningen zichtbaar is geworden. Dat een politieke partij ervoor kiest weg te lopen op het moment dat deze schaduwdynamieken doorbroken worden, roept vragen op over hun bereidheid om het publieke debat in al zijn volledigheid aan te gaan.

Iets anders wat me nu opvalt is de omarming van alternatieve platforms zoals Bluesky door politici van gerenommeerde partijen. Hoewel Bluesky zichzelf presenteert als een vriendelijker alternatief, zijn er berichten over censuur en politieke sturing. Zo worden gebruikers verwijderd na het posten van de uitspraak "er zijn slechts twee geslachten", en migratiekritiek wordt vaak bestraft. Zelfs het uitdragen van je politieke voorkeur, als die ook maar enigszins rechts is, kan al reden zijn voor een ban of shadowban.

Mark Zuckerberg van Meta, het moederbedrijf van Facebook, WhatsApp en Instagram, heeft onlangs toegegeven dat er censuur was op zijn platformen en heeft veranderingen aangekondigd, inclusief het stoppen met bepaalde vormen van contentmoderatie en het aanpassen van de zogenaamde fact-checks die veelal politiek in plaats van objectief werden ingezet, in een poging om meer ruimte te bieden aan vrijheid van meningsuiting. Hoewel dit een stap in de goede richting lijkt, blijft de vraag in hoeverre deze oprecht is.

Hoe dan ook, censuur of niet - het is begrijpelijk dat gebruikers zich aangetrokken voelen tot platforms met een groot bereik zoals die van Meta, vanwege hun monopoliepositie. Echter, het actief ondersteunen van alternatieve platforms zonder zo'n positie die dezelfde problematische praktijken hanteren, is een andere zaak. (Ex-)politici zoals Bart Groothuis, Derk Boswijk en zelfs Pieter Omtzigt die actief zijn op Bluesky, zouden zich moeten afvragen of hun aanwezigheid daar niet getuigt van een gebrek aan principes, gezien de bekende gevallen van censuur en politieke sturing.

Ik zou de oproep van Volt voor een eXit dan ook willen omkeren: wanneer gaan politieke partijen bewust kiezen om geen alternatieven voor X te steunen, tenzij deze platforms net als X volledig stoppen met politieke beïnvloeding door middel van algoritmes? Het is tijd dat politici en partijen hun verantwoordelijkheid nemen en zich inzetten voor echte vrijheid van meningsuiting en transparantie op alle sociale mediaplatforms.

Mirko Gerrits is fractievoorzitter van ZEE in Zandvoort, ondernemer en opiniemaker. Volg hem hier op X.