'Dit is een van onze modernste fabrieken, maar we kunnen hem in Nederland niet overeind houden', zegt Ronald van Klaveren, vicepresident Global Chemical Sales & Sustainability bij het Amerikaanse concern.

De fabriek, geopend in 2003, produceert jaarlijks 285.000 ton propyleenoxide en 640.000 ton styreen, essentiële grondstoffen voor de chemiesector. 'Onze producten zitten zo goed als in alles: elektrische auto’s, windmolens, shampoo en zelfs onderdelen voor defensie', benadrukt Van Klaveren.

'Sluiting is emotioneel moment'
De directie van LyondellBasell, dat vorig jaar 40,3 miljard dollar omzet boekte, heeft in overleg met zijn joint venture-partner Covestro, de ondernemingsraad en vakbonden besloten tot de definitieve sluiting.

'Het is voor mensen een zeer emotioneel moment. Zeker voor medewerkers die hier vanaf het begin hebben gewerkt en niet dachten ooit ergens anders te gaan werken', aldus Van Klaveren, die zelf 36 jaar in de chemie werkt.

Volgens hem is het frustrerend dat een technologisch geavanceerde en CO₂-efficiënte fabriek toch moet sluiten door de economische situatie. 'We kunnen simpelweg niet concurreren met landen als China en de VS, waar energie veel goedkoper is.'

Hoewel een deel van de werknemers herplaatst kan worden, dreigt voor ongeveer 60 medewerkers gedwongen ontslag.

Nederlandse chemie-industrie onder druk
Volgens Van Klaveren zal LyondellBasell niet het laatste bedrijf zijn dat vertrekt. 'De overcapaciteit in de chemie, de goedkope Chinese concurrentie en de torenhoge Nederlandse energiekosten maken productie hier onhoudbaar.'

Onderzoek toont aan dat de elektriciteitskosten in Nederland 95 euro per megawattuur bedragen, terwijl bedrijven in Frankrijk slechts 32 euro betalen. In Duitsland en België liggen de kosten respectievelijk 52 procent en 41 procent lager dan in Nederland.

Van Klaveren vreest een domino-effect. 'Eerst valt er één bedrijf, dan nog één, en opeens dondert de hele sector hier in elkaar.' Grote chemiebedrijven als Shell en Sabic waarschuwden al voor het verdwijnen van de sector in Nederland.

Politieke actie nodig
Volgens Van Klaveren moet de overheid ingrijpen. 'Nederland loopt voorop met belastingen en regelgeving die bedrijven de das omdoen. De energiekosten moeten omlaag en de regelgeving moet gelijk worden getrokken met de rest van Europa.'

Minister Hermans (Klimaat en Groene Groei) erkent het probleem en belooft in de voorjaarsnota maatregelen te nemen voor betaalbare energie. Ze verwijst naar de Europese Clean Industrial Deal, maar concrete steunmaatregelen ontbreken vooralsnog.

'Het is kwart over twaalf voor de chemische industrie in Nederland', waarschuwt Van Klaveren. 'Zonder snel ingrijpen verdwijnen meer fabrieken, en dat zal Nederland duur komen te staan.'