Boeren botsen met gemeente over eeuwenoude pachtgrond

In de Zuid-Hollandse Boterhuispolder ontstond eerder dit jaar grote onrust. Een nieuwe openbare pachtprocedure dreigde bestaande boerenbedrijven te raken. Na veel overleg en mediation hebben betrokken boeren nu besloten samen op te trekken — als oplossing is gekozen voor een vorm van ruilverkaveling. Dit meldt de website Agraaf.
De gemeente Teylingen besloot eind 2024 om 36 hectare loonland niet langer te verpachten aan de eeuwenoude Lakenvelder Boerderij Boterhuispolder. Dat besloot de gemeente om aan een andere, betalingskrachtigere partij te verhuren. Voor de ondernemers, die inzetten op natuurbeheer, weidevogelbescherming en regeneratieve landbouw, was dit een flinke financiële en inhoudelijke klap.
Boeren dienden bezwaar in via publieke en media-acties. De lokale betrokkenheid bleek groot — er werd zelfs een online petitie gestart die duizenden malen werd ondertekend.
Het ommekeermoment: van conflict naar ruilverkaveling
Na intensieve gesprekken tussen de partijen, waarbij ook mediator-organisatie Wij.land betrokken was, besloten de boeren gezamenlijk tot alternatieven te komen. Zij stelden een oplossing voor waarin een ‘gebiedsregisseur’ het proces zou coördineren, in plaats van een officiële pachtprocedure die hen tegen elkaar opzet.
Deze aanpak, gericht op samenwerking in plaats van competitie, kreeg gehoor. Het model van ruilverkaveling kwam voort als gewenste manier om grond en pacht collectief te verdelen, op een manier die recht doet aan hun gebiedsplan Land van Wei en Water.
Bij deze zaak staat historische bedrijfsvoering onder druk. De familie achter Lakenvelder Boerderij beheert de grond al 450 jaar. Hun bedrijfsvoering zat in lijn met natuurinclusief beheer en droeg bij aan biodiversiteit en weidevogels.
Daarnaast is er een breder gebiedsinitiatief. De boeren investeerden niet alleen in landbouw, maar ook in natuur en toerisme — denk aan weidevogels, lokaal onderwijs en biodiversiteitsherstel. Het nieuwe plan dreigde dat gezamenlijke initiatief onderuit te halen.
Kader: wat is ruilverkaveling?
Ruilverkaveling is een proces waarbij grondgebruikers hun percelen herverdelen voor betere efficiëntie of gezamenlijke doelen. In deze context betekent het:
- Gezamenlijke herverdeling onder boeren
- Een gebiedsregisseur bewaakt uitvoering
- Betere afstemming met gemeente en provincie
- Versterking van duurzame bedrijfsvoering
Praatmee