Bij Tineke Beldman is de spanning om te snijden. De recente brief van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) over het vrijgeven van haar gegevens verbaasde haar niet meer, maar de manier waarop wel. “Het leek wel alsof ze niet wisten hoe snel ze boeren moesten informeren dat hun gegevens gedeeld zouden worden,” zegt ze bij NieuwRechts. “En straks liggen bedrijfs- en privégegevens waarschijnlijk op straat. Dat raakt gezinnen op het erf, want hier wonen gewoon mensen. Hier groeien kinderen op. Dat geeft een onveilig gevoel.”

De openbaarmaking volgt uit een gerechtelijke uitspraak na een Woo-verzoek van NRC, Omroep Gelderland en Follow The Money. De rechtbank bepaalde begin deze maand dat het ministerie van Landbouw binnen twee weken de gevraagde informatie moet vrijgeven, op straffe van een dwangsom van 50.000 euro per dag. Terwijl minster Wiersma nog weigert om de gegevens van recente dieraantallen te verstrekken, houden veel boeren hun hart vast.

Voor boeren als Beldman voelt het besluit namelijk als een schending van hun privacy. “Overal in Nederland wordt privacy zwaar beschermd – behalve bij boeren. Waarom moeten onze gegevens in het publieke domein? Wat is daar het maatschappelijk belang van?” vraagt ze zich af. “Het voelt alsof je vogelvrij bent verklaard.”

“Mijn gezin moet veilig thuis kunnen zijn”
Ook veehouder Geert is verbijsterd over de gang van zaken. “Drie jaar heeft het geduurd, en nu moet het alsnog gebeuren. Dat maakt het zo beladen,” zegt hij tegenover NieuwRechts. “Minister Wiersma heeft het nog lang proberen tegen te houden, maar uiteindelijk is zij gezwicht. Dat is zorgwekkend.”

Geert vreest dat activisten de gegevens zullen gebruiken om boeren gericht aan te vallen. “Iedereen kan straks precies zien waar welk bedrijf staat, hoeveel dieren er zijn en welke staltechnieken worden gebruikt. Dat is een uitnodiging voor acties,” zegt hij. “Het lijkt wel alsof je drukker bent met het afweren van bedreigingen dan met het produceren van voedsel.”

De veehouder maakt zich ook zorgen over het gezinsleven. “Ik heb een gezin dat gewoon veilig thuis moet kunnen zijn. Onze sector heeft al genoeg meegemaakt met dreigingen, activisten en inbraken. Nu krijgen ze er nog meer aanknopingspunten bij.”

“De overheid hoort ons te beschermen”
Voor Tineke Beldman is het vooral het gevoel van onmacht dat overheerst. “De overheid hoort boeren te beschermen. Minister Wiersma heeft zich er nog voor gegooid, maar uiteindelijk zijn we niet beschermd. Er zijn brieven gestuurd naar overleden mensen, naar bedrijven die niet meer bestaan. Zo slordig is dit uitgevoerd,” zegt ze. “Dat wekt geen vertrouwen. Hoe zorgvuldig gaat men dan om met de rest van onze gegevens?”

Ze ziet de beslissing als een risico voor de veiligheid op het platteland. “Wat als straks mensen op het erf komen die kwaad willen? Moeten we dan bordjes ophangen met ‘privéterrein’ en ‘verboden toegang’? Moeten we iedereen wantrouwen die met goede bedoelingen aanklopt?”

Sinds begin dit jaar hebben boeren de mogelijkheid om incidenten en dreiging door dierenactivisten te melden. Dat meldpunt, opgezet door  LTO Nederland, Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV) en Vee&Logistiek, ontving de afgelopen jaren tientallen meldingen van boeren die werden lastiggevallen, gevolgd of bedreigd. Het gaat niet alleen om scheldpartijen of demonstraties aan het hek, maar ook om inbraken in stallen, het verspreiden van adresgegevens online, briefjes achter de ruitenwissers, gevaarlijk rijgedrag tegenover transporteurs, en het bekladden van eigendommen. Afgelopen zomer haalde een bekladding op het woonerf van BBB-gedeputeerde Harold Zoet nog de landelijke media, gepleegd door dierenactivisten.

“Intimidatie van boeren is geen incident, maar een continu probleem,” vertelde POV-voorzitter Linda Verriet onlangs bij NieuwRechts. “We zien dat de Woo misbruikt wordt voor extremistische doeleinden en mensen die in Woo-zaken belanden vaker melding maken van anonieme telefoontjes of briefjes. Het is moeilijk om harde verbanden te bewijzen, maar de indruk bestaat wel degelijk. […] De Woo moet beter rekening houden met de persoonlijke levenssfeer van boeren en hun gezinnen.”

“Niemand wil het mikpunt worden”
Veel boeren durven zich inmiddels niet meer openlijk uit te spreken. Boerin Tineke Beldman vertelt dat ze namens zo’n vijftig andere boerinnen spreekt die liever anoniem blijven. “Ze zijn bang voor wat er kan gebeuren als hun namen in de media komen,” zegt ze. “Sommigen hebben al nare ervaringen gehad met activisten die aan het hek stonden of foto’s maakten van hun erf. Anderen vrezen dat ze hun kinderen niet meer met een gerust hart buiten kunnen laten spelen.” Volgens Beldman groeit de angst onder boerengezinnen voelbaar. “Het is niet alleen onrust, het is ook schaamte en onzekerheid. Niemand wil nog het mikpunt worden.”

Geert herkent dat gevoel. “Als boer krijg je het idee dat je de verschoppeling van de samenleving bent. Je werkt keihard, binnen de wet, en toch word je behandeld alsof je iets verkeerd doet. Het goede gevoel over hoe je in de maatschappij staat, dat schort er wel aan.”

Toch probeert hij de moed erin te houden. “Ik wil dat mijn zoon later het bedrijf kan overnemen zonder dit soort gedoe. Laat mijn generatie het maar even verstouwen, zodat de volgende generatie weer gewoon kan ondernemen.”

“We willen gewoon boer zijn”
Beide boeren benadrukken dat ze openstaan voor dialoog. “Ik leid mensen rond, ik beantwoord vragen eerlijk. Iedereen mag zijn eigen mening hebben,” zegt Geert. “Maar het moet wel 'leven en laten leven' blijven. Nu wordt het zo spannend gemaakt dat boeren gaan vrezen voor hun bestaansrecht. Dat is het ergste wat er is.”

Beldman knikt als ze dit hoort. “We willen gewoon boer zijn, zorgen voor dieren en voedsel produceren. Niet bezig zijn met dreiging, rechtszaken of angst. Dit is niet het Nederland waarin ik dacht dat ik leefde.”