Duitsland overweegt herinvoering van dienstplicht, wat doet Nederland?
Duitsland staat op het punt de dienstplicht opnieuw in te voeren. Een mogelijke oorlog met Rusland, het tekort aan militairen en de groeiende druk vanuit de NAVO hebben de discussie nieuw leven ingeblazen. Minister van Defensie Boris Pistorius (SPD) wil dat het land klaarstaat voor een mogelijk conflict in Europa. Vier weken na een felle ruzie binnen zijn eigen partij lijkt er nu een compromis in zicht over een nieuw dienstplichtmodel, meldt Welt. Ook in Nederland begint het debat over paraatheid en defensie langzaam op te waaien.
Pistorius mikt op 5.000 nieuwe rekruten per jaar, maar dat aantal blijkt onhaalbaar met alleen vrijwilligers. Duitsland moet van de NAVO tegen 2035 beschikken over 260.000 actieve soldaten en nog eens 200.000 reservisten. Daarom zoekt Berlijn naar manieren om de krijgsmacht snel te versterken.
Twist over vrijwilligheid en loting
Binnen de coalitie is verdeeldheid over de aanpak. De SPD wil geen verplichte dienstplicht, maar een systeem waarbij jongeren via een vragenlijst kunnen aangeven of ze vrijwillig willen dienen. De christendemocraten CDU en CSU vinden dat te vrijblijvend. CSU-leider Markus Söder zei: ‘Halve maatregelen zijn niet genoeg. In tijden van grote dreiging hebben we meer nodig dan een leger op basis van een vragenlijst.’ Hij noemde het SPD-plan ‘een slap aftreksel van dienstplicht’. Ook CDU-leider Friedrich Merz schaarde zich achter die kritiek.
Een compromis leek even in zicht met het idee van een loting, aldus Apollo News. Als er te weinig vrijwilligers zijn, zouden 18-jarigen willekeurig worden opgeroepen. Pistorius keerde zich echter tegen dat plan: volgens hem zou de loting slechts een beperkt aantal extra militairen opleveren.
Nieuwe registratieplicht vanaf 2027
Volgens Welt heeft het Duitse ministerie van Justitie intussen grondwettelijke bezwaren geuit tegen de loting. In plaats daarvan komt er waarschijnlijk een verplichte registratie voor alle mannen van 18 jaar en ouder, vanaf 2027. Zo krijgt het leger beter zicht op de beschikbare mankracht.
De militaire dienst blijft voorlopig vrijwillig, maar als het leger te weinig aanmeldingen krijgt, kan alsnog een verplichte dienstplicht worden ingevoerd. In dat geval zou de loting alsnog als noodmaatregel kunnen terugkeren.
Binnen het Duitse leger bestaan twijfels over de haalbaarheid van de plannen. De bond van militairen vreest dat de infrastructuur tekortschiet. Er zou nog altijd geen volledig overzicht zijn van beschikbare kazernes en materieel om jaarlijks 5.000 rekruten op te leiden.
Nederland kijkt mee
Ook de juridische en financiële status van nieuwe rekruten zorgt voor discussie. Sommige CDU-politici willen dat militairen pas na een jaar de status ‘soldaat voor bepaalde tijd’ (SaZ) krijgen, anderen willen dat al vanaf dag één om beter te betalen. Een bron binnen het ministerie waarschuwde: ‘Het risico bestaat dat rekruten, gelokt door hogere salarissen of het behalen van een rijbewijs, afhaken door de chaotische dagelijkse routine.’
De discussie in Duitsland blijft niet zonder invloed op Nederland. Ook hier groeit de roep om herinvoering van een vorm van dienstplicht. Het CDA, dat waarschijnlijk weer regeringsverantwoordelijkheid krijgt, schrijft in zijn verkiezingsprogramma dat ‘dienstplicht of maatschappelijke dienst een bijdrage kan leveren aan de saamhorigheid en paraatheid van het land’.
Waar Duitsland dus richting verplichte registratie en mogelijke loting beweegt, blijft Nederland vooralsnog bij vrijwillige deelname. Dit kan, afhankelijk van het regeerakkoord, nog veranderen.
