Volgens de bronnen is de werksfeer sterk veranderd. Medewerkers zouden zich steeds vaker organiseren langs taalkundige en etnische lijnen. Binnen groepen wordt veel in de eigen taal gesproken. Dat leidt tot uitsluiting en wantrouwen op de werkvloer. Een bron zegt: ‘Wat de meeste invloed heeft, is dat iedereen zijn eigen taal spreekt, waardoor je niet begrijpt wat er tussen groepen en collega’s wordt gezegd.’

Clanstructuren en besluitvorming
Naast taal spelen ook familiebanden en clanstructuren een rol. Volgens bronnen is er sprake van een Midden-Oosterse clanmentaliteit die is doorgedrongen tot de dagelijkse praktijk. Loyaliteit aan familie, vrienden of clans zou soms zwaarder wegen dan professionele regels.

Die loyaliteiten zouden invloed hebben op besluiten over verblijfsvergunningen, werkvergunningen en andere administratieve procedures. In sommige gevallen zouden familieleden of clanleden worden bevoordeeld. Bronnen stellen dat dit gedrag inmiddels zo genormaliseerd is dat het openlijk plaatsvindt. Er zou geen angst meer zijn voor interne sancties of consequenties.

Ook culturele en politieke uitingen zouden zichtbaar zijn binnen de organisatie. In pauzeruimtes zijn volgens bronnen leuzen en liederen te horen, waaronder ‘from the river to the sea Palestine will be free’. Dit zou wijzen op duidelijke ideologische voorkeuren bij delen van het personeel.

Structurele problemen sinds 2015
De Zweedse Migratiedienst speelt een sleutelrol in het functioneren van de rechtsstaat. Juist daarom roepen deze signalen zorgen op over neutraliteit en rechtszekerheid. Tijdens de migratiecrisis van 2015 kwamen al structurele zwaktes aan het licht. Volgens bronnen zijn die problemen nooit echt opgelost.

Gebrek aan toezicht en sturing zou hebben gezorgd voor een cultuur waarin informele netwerken blijven bestaan. Dat zou ten koste gaan van transparantie en gelijke behandeling van aanvragers.

De situatie in Zweden trekt ook internationaal aandacht. Canada plaatste het land recent in dezelfde reisadviescategorie als Turkije en Marokko, aldus Samnytt. Daarbij werd gewezen op toenemend bendegeweld en risico’s op terrorisme.

Canadese autoriteiten waarschuwen reizigers alert te blijven in woonwijken, winkelcentra en openbare ruimtes. Zij leggen een verband met stijgende criminaliteit en migratiedruk. Daarmee komt ook de werking van Zweedse migratie-instellingen, waaronder de Migratiedienst, steeds nadrukkelijker onder een vergrootglas te liggen.