Kamerdebat ontspoort in aanval op FVD: De Vos blijft bij harde anti-migratiekoers

Achtergronden 27 mei 2026 5 minuten Marit Nubé
De Vos
ANP / John Beckmann

Het debat over politiek geweld draaide dinsdagavond uit op iets heel anders: een poging om FVD publiekelijk in de beklaagdenbank te zetten. Na dagen van ophef over “omvolking”, Markuszower en anti-azc-protesten richtten partijen van links tot rechts hun vuur op FVD-leider Lidewij de Vos. Zij moest afstand nemen, uitleg geven en buigen voor de NCTV-definities van 'remigratie' en 'omvolking'. Maar De Vos deed dat niet. Ze veroordeelde geweld, maar weigerde haar migratiekritiek als extreemrechts te laten framen.

De Tweede Kamer wilde dinsdagavond één ding duidelijk maken: FVD moest door het stof. In een debat over politiek geweld werd Lidewij de Vos onder vuur genomen over begrippen als “omvolking”, “remigratie” en bepaalde groeperingen bij anti-azc-protesten. Maar de FVD-leider gaf geen krimp. Zij veroordeelde geweld, maar weigerde rechtse begrippen te laten vertalen door haar politieke tegenstanders.

Onder meer DENK-Kamerlid Stephan van Baarle ging hard tekeer. Hij stelde dat De Vos weigerde afstand te nemen van extreemrechtse groeperingen en woorden als “omvolking” en “remigratie”. Ook verweet hij haar dat zij geweld zou verklaren vanuit het migratiebeleid.

De Vos wees dat verwijt af. “De heer Van Baarle schuift mij nu allerlei woorden in de mond die ik überhaupt nooit heb uitgesproken”, zei zij. Daarna herhaalde zij haar eigen punt: “Het migratiebeleid leidt tot geweld, want asielzoekers worden 10 keer vaker dan autochtonen verdacht van vernielingen en 40 keer vaker van diefstal. Mannen uit asielherkomstlanden worden tot 20 keer vaker verdacht van seksuele misdrijven.” Volgens haar ging het daarbij niet om het goedpraten van geweld tijdens demonstraties, maar om kritiek op kabinetsbeleid. “Ik vind het niet goed als er geweld wordt gebruikt tijdens demonstraties. Dat heb ik nu volgens mij al een keer of tien gezegd.”

‘Nederland moet Nederlands blijven’
Het debat werd nog scherper toen andere fracties De Vos vroegen wat zij bedoelde met haar woorden over Nederland en Nederlanders. De VVD vroeg haar afstand te nemen van de gedachte dat Nederland “blank” zou moeten blijven.

De Vos antwoordde dat FVD wil dat Nederland Nederlands blijft. “Daarmee bedoelen we dat de mensen die hier van oorsprong wonen zich thuis blijven voelen in Nederland en in de meerderheid blijven in Nederland. Dat dat van oorsprong blanke mensen waren, is een feitelijke constatering, maar dat heeft verder met het doel dat wij nastreven niet zo heel veel te maken.”

VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans vond dat onvoldoende. Hij vroeg haar opnieuw afstand te nemen van de uitspraak dat Nederland blank moet blijven. De Vos weigerde die vraag op de door de VVD gewenste manier te beantwoorden. Zij verwees opnieuw naar het beleid van de coalitie en zei dat partijen beter naar hun eigen rol konden kijken. “Mensen die nu zitten te kijken, verwachten dat wij een keer iets gaan doen, dat we een keer die instroom gaan stoppen en dat we een keer gaan zorgen dat er ook weer wat mensen terúggaan. U doet helemaal niets!”

Botsing over de betekenis van ‘omvolking’
Een belangrijk deel van het debat ging over het woord “omvolking”. Premier Rob Jetten stelde later op de avond dat die term niet thuishoort in het politieke debat. “Laat ik ook glashelder zijn over de term ‘omvolking’. Dat is geen gewone term. Dat is taal die rechtstreeks uit de donkerste periode van Europa komt”, zei hij. Volgens Jetten gaat het om een complottheorie die mensen wijsmaakt dat bevolkingsgroepen bewust worden vervangen en dat “ons bloed zou worden verdund”.

FVD ziet dat anders. De partij gebruikt het begrip niet als verwijzing naar een racistische theorie, maar als aanduiding van ingrijpende demografische verandering door langdurig hoge immigratie. Dat is ook de kern van de bredere discussie rond de NCTV. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid koppelt begrippen als “remigratie” en “omvolking” aan rechts-extremistische ideologieën. Rechtse partijen gebruiken dezelfde woorden vaak met een andere uitleg.

Bij “remigratie” gaat het bij FVD, PVV, BBB en JA21 doorgaans om vrijwillige terugkeer, begeleiding of financiële ondersteuning voor migranten die willen terugkeren. De NCTV beschrijft de term juist als een mogelijk verhullend woord voor deportatieplannen van rechts-extremisten. Die botsing tussen politieke betekenis en veiligheidsdefinitie speelde dinsdagavond voortdurend mee.

Bepaalt NCTV het publieke debat?
De Vos probeerde tijdens het debat duidelijk te maken dat zij niet accepteert dat haar partij via definities van veiligheidsdiensten in een extremistisch frame wordt geplaatst. Zij stelde dat FVD niets te maken heeft met gewelddadige groeperingen en dat de partij spreekt over eigen voorstellen.

“Wij willen inderdaad een terugkeerbeleid. Wij willen inderdaad dat Nederland Nederland blijft. Heel veel Nederlanders zijn het met ons eens”, zei zij. Daarmee trok zij het debat terug naar de politieke inhoud: migratie, bevolkingssamenstelling en draagvlak.

Voor FVD was het debat daarom niet alleen een verdediging tegen beschuldigingen. Het was ook een confrontatie over taal. Mag een rechtse partij zelf uitleggen wat zij met haar begrippen bedoelt? Of bepaalt de NCTV, gevolgd door media en linkse partijen, welke woorden wel en niet nog binnen het normale debat vallen?

Premier wil Kamerbrede veroordeling
Premier Jetten zei later dat hij had gehoopt op een Kamerbrede veroordeling van geweld bij demonstraties. Die afkeuring had hij volgens eigen zeggen breed gehoord, maar niet Kamerbreed. Hij waarschuwde dat woorden van politici effect hebben op straat. “Als politici oproepen tot verzet, hitsen ze daarmee burgers op tegen het lokale bestuur, tegen hulpverleners en tegen mensen die aan het werk zijn in bijvoorbeeld de asielopvang”, zei hij.

Jetten koppelde dat aan zijn bredere waarschuwing tegen verharding van het debat. Volgens hem kunnen woorden als “omvolking” het maatschappelijke debat op een verkeerde manier beïnvloeden. FVD en andere rechtse partijen zien juist het gevaar dat politieke kritiek op migratiebeleid steeds sneller onder extremisme wordt geschaard.

Die tegenstelling werd dinsdagavond niet opgelost. Integendeel. Het debat maakte zichtbaar hoe ver de kampen uit elkaar liggen.

Denemarken geldt in Nederland vaak als het land dat grip kreeg op migratie. Vooral aan de rechterkant klinkt het Deense beleid als voorbeeld: strenger, consequenter en minder bang voor scherpe keuzes. Mikkel Bjørn, parlementslid voor de rechtse Deense Volkspartij en voorzitter van de naturalisatiecommissie, schetst tegenover NieuwRechts een minder rooskleurig beeld. Volgens hem is het Deense model geen strak ontworpen blauwdruk, maar een reeks hersteloperaties na decennia van ruimhartig beleid: "Sindsdien hebben we geprobeerd de wond te dichten." Toch kunnen landen als Nederland volgens Bjørn veel leren van het Deense migratiemodel. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Het Deense migratiemodel onder de loep: wat kan Nederland leren?

Beluister onze podcast

Boeren versus Den Haag: de strijd is nu echt begonnen
Of beluister op:

Meerartikelen

Israël
Nieuws

Amsterdamse partijen willen Spaans trambedrijf weren om Israël-link

Amsterdamse partijen willen voorkomen dat het GVB opnieuw trams koopt bij het Spaanse bedrijf CAF. PRO Amsterdam, DENK, D66 en BIJ1 wijzen op de betrokkenheid van het bedrijf bij de Jerusalem Light Rail. Die sneltram verbindt West-Jeruzalem met neder

Ter Apel azc
Nieuws

Spanningen lopen op in azc Ter Apel: ‘Nederland is shit, Marokko is geweldig!'

De situatie rond het aanmeldcentrum in Ter Apel is opnieuw uit de hand gelopen. Na het vertrek van het Rode Kruis en VluchtelingenWerk waren er maandag vechtpartijen en andere opstootjes, terwijl een asielzoeker herhaaldelijk riep: ‘Nederlanders zijn

De Mos
Nieuws

Richard de Mos keert terug als wethouder

Richard de Mos keert terug in het Haagse stadsbestuur, meldt het ANP. De leider van Hart voor Den Haag wordt opnieuw wethouder en gaat deel uitmaken van de nieuwe coalitie met VVD, CDA en DENK. Daarmee keert hij bijna zeven jaar na zijn gedwongen ver

Eerdmans
Nieuws

Raad van State keert zich tegen rechts plan afschaffing spreidingswet, partijen zetten door

JA21, BBB, FVD, Mona Keijzer en DNA blijven proberen de spreidingswet af te schaffen, ondanks zware kritiek van de Raad van State. De wet maakt het mogelijk dat de landelijke overheid gemeenten verplicht om asielzoekers op te vangen. De initiatiefnem

Democratie
Achtergronden

De uitholling van de Nederlandse democratie: 10 stille machthebbers waar de media nooit over schrijven

Nederlanders gaan trouw naar de stembus, kabinetten komen en vallen, maar het beleid beweegt nauwelijks mee. Dat is geen toeval. Naast de gekozen democratie is de afgelopen decennia een tweede bestuurslaag gegroeid: adviesorganen, topambtelijke gremi

boeken
Nieuws

Uitgeverij schrapt woorden als ‘homokroeg’ uit boek: schrijver hekelt ‘politieke correctheid’

Schrijver Arie Pos vertrekt bij de uitgeverij De Bezige Bij na een conflict over de redactie van zijn biografie over Gerrit Komrij. Woorden als ‘nicht’, ‘homokroeg’ en ‘homoschrijvers’ werden volgens hem problematisch gevonden of geschrapt. Pos noemt

Rajoy
Nieuws

Spaanse oud-premier: ‘Het Franse elftal heeft geen Fransen’

De voormalige Spaanse premier Mariano Rajoy heeft vlak voor de halve finale tussen Spanje en Frankrijk een politieke rel veroorzaakt. In een column schreef hij dat Frankrijk een ploeg “van het hoogste niveau” heeft, maar dat er “geen Fransen” in het

COA
Nieuws

Afgewezen Turkse asielzoeker in hongerstaking: vertrek voorlopig uitgesteld

Een 28-jarige Turkse asielzoeker in Winterswijk is al ruim een maand in hongerstaking. Baris Helvaci moet Nederland verlaten nadat zijn asielaanvraag is afgewezen. Door zijn medische toestand is zijn vertrek voorlopig opgeschort, terwijl zijn zaak la

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Lahbib
Achtergronden

EU dreigt Israël met maatregelen, maar juridische basis wankelt

De Europese Commissie toont spierballen richting Israël. Brussel kijkt naar vergunningen, extra heffingen of zelfs een importverbod voor producten uit Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Dat klinkt als harde actie, maar in de pr

Boeren
Nieuws

Boeren sluiten 32 locaties af uit protest tegen stikstofplannen: zwaardere acties niet uitgesloten

Ongeveer veertig boeren hebben in de nacht meerdere locaties verspreid over Nederland afgesloten. In totaal ging het om 32 plekken, waaronder distributiecentra en een afvalverwerker. Bij verschillende ingangen werden hekken met stalen kettingen en sl

Ergin
Nieuws

DENK-Kamerlid beticht van hypocrisie na Srebrenica-post: ‘Herdenk je ook Armenië?’

DENK-Kamerlid Doğukan Ergin wil met zijn Srebrenica-post waarschuwen dat genocides nooit mogen worden vergeten. Maar precies die boodschap komt als een boemerang terug. Onder zijn bericht krijgt hij massaal de vraag waarom DENK dan zo stil blijft ove

Eyup Sultan Moskee
Nieuws

Nijmegen krijgt megamoskee die ‘trekpleister’ moet worden voor de regio

De bouw van een nieuwe grote moskee in Nijmegen komt dichterbij. De Eyüp Sultan Moskee wil verhuizen van Bottendaal naar het Jonkerbosplein, vlak bij station Goffert. Daar moet een islamitisch cultureel centrum komen met plek voor ongeveer 1.200 tot

Europees Parlement
Nieuws

Europees Parlement blaast omstreden controle van privéberichten nieuw leven in

Het Europees Parlement heeft vlak voor het zomerreces afgelopen week ingestemd met de terugkeer van Chat Control 1.0. De tijdelijke regeling maakt het mogelijk dat grote technologiebedrijven privéberichten, e-mails en berichtenapps vrijwillig doorzoe

Migratie
Nieuws

Oostenrijkse asielorganisatie ontving miljoenen overheidsgeld terwijl zij streed tegen migratiebeleid

De Oostenrijkse asielorganisatie Asylkoordination Österreich heeft tussen 2021 en 2025 ruim 5,1 miljoen euro aan subsidies ontvangen van het ministerie van Arbeid. Tegelijkertijd voerde de organisatie actief campagne tegen belangrijke onderdelen van

moskee
Nieuws

Imam op non-actief nadat hij man met aardappelmesje steekt bij moskee in Aalst

In Aalst is de imam van een moskee opgepakt na een steekincident bij het gebedshuis. De imam raakte vrijdagmiddag in gevecht met een andere persoon en greep naar een aardappelmesje om zich te verdedigen. De andere betrokkene raakte gewond en werd naa

Klaver
Nieuws

PRO weert journalisten bij oprichtingscongres jongerentak: ‘Momentje van kwetsbaarheid’

Progressief Nederland wil voorlopig geen journalisten over de vloer bij meerdere interne bijeenkomsten. De nieuwe fusiepartij van GroenLinks en PvdA schermt ledengesprekken, vergaderingen en congressen af. Dat blijkt uit een verslag van journalist Ch

Politie
Nieuws

Politie pakt geweldplegende asielzoeker op uit Ter Apel

De politie heeft zaterdagavond een 29-jarige man aangehouden bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Dat gebeurde na een melding van een vechtpartij op het voorterrein. De verdachte werd door beveiligers overgedragen aan de politie. Het was de eerste avo

FVD
Nieuws

FVD wil Tweede Kamer terugroepen van reces na escalatie in Ter Apel

Forum voor Democratie wil dat de Tweede Kamer terugkomt van het zomerreces voor een spoeddebat over de situatie in Ter Apel. Aanleiding is het besluit van het Rode Kruis en VluchtelingenWerk Nederland om hun medewerkers terug te trekken van het voort

Frank Candel
Nieuws

Vluchtelingenwerk ziet extra opvangplekken als oplossing geweld azc Ter Apel

Bestuursvoorzitter Frank Candel van Vluchtelingenwerk ziet na de onveiligheid in Ter Apel vooral één oplossing: andere gemeenten moeten extra asielzoekers opvangen. Bij EenVandaag zei hij dat vijftig tot tachtig opvangplekken buiten Ter Apel voldoend

azc Den Helder
Nieuws

Gewonde bij steekpartij in asielopvang Den Helder, verdachte aangehouden

Bij een steekpartij in een opvanglocatie voor asielzoekers in Den Helder is een persoon gewond geraakt. De politie heeft na het incident één verdachte aangehouden. Volgens een politiewoordvoerder gaat het om een incident ‘in de huiselijke sfeer’, maa