Zaanse coalitie wil lokaal medium aanpakken: naar verluidt te kritisch op gemeente
De nieuwe coalitie in Zaanstad wil volgens het nieuwe coalitieakkoord de positie van lokaal medium De Orkaan ‘heroverwegen en aanbesteden’, nadat het platform kritisch schreef over het gemeentebeleid rond ‘ondermijning’. De Orkaan publiceerde daar samen met Follow the Money over en meldde dat wettelijke grenzen zouden zijn overschreden. Volgens Democratisch Zaanstad-fractieleider Juliëtte Rot zei POV-wethouder Harrie van der Laan eerder al: ‘De Orkaan is de eerste die eruit vliegt als ik wethouder word’.
De coalitie bestaat uit Lokaal Zaans, POV, VVD, D66, DENK en CDA. In het coalitieakkoord staat dat de ‘vergunning’ voor lokale media opnieuw moet worden bekeken. Een lezer van De Orkaan reageerde op de website van het medium met: ‘Welkom in Pyonyang aan de Zaan. Ongekend.’
Kritische berichtgeving over ‘ondermijning’
De Orkaan kwam onder druk te staan na kritische stukken over de aanpak van ‘ondermijning’ in Zaanstad. Die berichtgeving ging over gemeentelijk optreden waarbij wettelijke grenzen zouden zijn overschreden. Dat leidde tot onrust onder bewoners.
Rot was op 16 maart aanwezig bij een van de laatste verkiezingsdebatten. Na afloop hoorde zij volgens De Orkaan de uitspraak van Van der Laan. Toen zij hem vroeg wat het probleem was, zou hij hebben gezegd dat het platform te opiniërend en kritisch is.
Volgens Rot zou Van der Laan ook hebben gezegd dat De Orkaan ‘weinig aandacht heeft voor de boodschap van de macht die er op dat moment is’. Daarmee raakt de kwestie direct aan de verhouding tussen bestuur en journalistiek. De lokale pers controleert juist het gemeentebestuur en brengt zaken aan het licht die politiek gevoelig kunnen liggen.
D66-wethouder moet plan naar raad brengen
Het plan van de coalitie stuit op een juridisch probleem. De Orkaan heeft geen vergunning en heeft die ook niet nodig. Het medium is op grond van de Mediawet door het Commissariaat voor de Media aangewezen tot januari 2028.
Michiel Willemsen van het Commissariaat voor de Media noemt de woorden ‘heroverwegen’ en ‘aanbesteden’ juridisch misplaatst. Volgens hem kan alleen het Commissariaat een aanwijzing geven of intrekken. Hij noemt de uitspraken van de coalitie ‘onnodig’ en ‘schadelijk’.
De pas aangetreden D66-wethouder Saskia Groenewoud moet het voorstel naar de gemeenteraad brengen. Beoogd DENK-wethouder Erdogan Sahin zei tegen De Orkaan dat de passage volgens hem een eis was van Van der Laan en VVD-wethouder Stephanie Onclin. Sahin sprak over een ‘onweerswolk’ die hij over De Orkaan zag trekken tijdens de besprekingen.
Journalisten spreken van politieke druk
Hoofdredacteur Merel Kan van De Orkaan ziet het plan als een poging tot ‘intimidatie’. Tegen Follow the Money zegt zij: ‘Want juridisch kan dit helemaal niet.’ Volgens haar kan de coalitie het medium dus niet zomaar op deze manier aanpakken.
Flip van Willigen van de Nederlandse Lokale Publieke Omroep noemt het plan een ‘ongekende aanval op de onafhankelijke journalistiek’. Thomas Bruning van journalistenvakbond NVJ zegt tegen De Orkaan: ‘Politieke druk in deze onbeschaamde vorm zie je zelden. Ze hebben kennelijk een appeltje met jullie te schillen. Heel slecht. Maar we zullen jullie te vuur en te zwaard verdedigen.’
Follow the Money vroeg de gemeente om uitleg, maar kreeg geen inhoudelijke reactie. De woordvoerder verwijst naar een raadsvergadering waarin het college tekst en uitleg zal geven. Daar moet blijken hoe de coalitie van Lokaal Zaans, POV, VVD, D66, DENK en CDA dit plan wil verdedigen.
